Umowa zlecenia między dwiema osobami prywatnymi może powodować obowiązek zgłoszenia zleceniobiorcy do ZUS. Prywatny zleceniodawca może więc stać się płatnikiem składek, mimo że nie prowadzi działalności gospodarczej. Inaczej wygląda rozliczenie podatku. Przy zwykłym...
Dyskryminacja w pracy występuje wtedy, gdy kandydat lub pracownik jest traktowany mniej korzystnie z powodu określonej cechy albo chronionej okoliczności, np. płci, wieku, niepełnosprawności, narodowości, przynależności związkowej lub rodzaju umowy. Samo poczucie niesprawiedliwości...
Praca po godzinach nie zawsze automatycznie oznacza nadgodziny, ale jeżeli pracownik przekracza obowiązującą go normę albo zaplanowany przedłużony wymiar dobowy, co do zasady należy mu się normalne wynagrodzenie oraz dodatek albo czas wolny. Wyjaśniamy, jak ustalić liczbę...
Pracodawca może jednostronnie zaproponować zmianę istotnych warunków zatrudnienia, ale musi zastosować wypowiedzenie zmieniające i dochować wymogów Kodeksu pracy. Pracownik nie musi akceptować nowych warunków, jednak odmowa może doprowadzić do rozwiązania umowy po upływie okresu...
Świadectwo pracy wpływa na ustalanie kolejnych uprawnień pracowniczych, świadczeń z ubezpieczeń społecznych i przebiegu zatrudnienia. Jeżeli dokument zawiera błędny okres pracy, stanowisko, tryb rozwiązania umowy, urlop albo okresy nieskładkowe, pracownik powinien szybko wystąpić...
Praca „na czarno” obejmuje przede wszystkim zatrudnienie bez pisemnego potwierdzenia warunków przed dopuszczeniem do pracy albo bez zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych. Brak dokumentu nie odbiera jednak automatycznie praw pracowniczych. Wyjaśniamy konsekwencje dla...
Ekwiwalent za niewykorzystany urlop przysługuje zasadniczo wtedy, gdy stosunek pracy kończy się, a pracownik ma jeszcze niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Nie można natomiast żądać wypłaty pieniędzy zamiast urlopu tylko dlatego, że pracownik woli nie korzystać z...
Zmniejszenie liczby oddziałów nie daje dyrektorowi pełnej swobody w przesuwaniu nauczycieli między stanowiskami. Zwłaszcza przy nauczycielu zatrudnionym na podstawie mianowania trzeba sprawdzić, czy potrzebna jest jego zgoda, czy możliwe jest ograniczenie zatrudnienia, czy też należy...
Od 2022 r. w Karcie Nauczyciela obowiązuje uproszczony model awansu zawodowego: nauczyciel początkujący nie uzyskuje już stopnia stażysty ani kontraktowego, a pierwszym stopniem awansu jest nauczyciel mianowany. W artykule wyjaśniamy aktualne zasady przygotowania do zawodu,...
Zmiana pracy przy 3-miesięcznym okresie wypowiedzenia jest możliwa, ale warto zabezpieczyć się przed złożeniem wypowiedzenia u obecnego pracodawcy. Najbezpieczniej podpisać nową umowę o pracę na piśmie, z wyraźnie wskazaną przyszłą datą rozpoczęcia pracy oraz przemyślanymi...
Likwidacja stanowiska pracy może uzasadniać wypowiedzenie umowy o pracę, ale tylko wtedy, gdy jest rzeczywista, konkretna i prawidłowo wskazana w piśmie od pracodawcy. Pracownik nie musi zgadzać się na porozumienie stron, a przy spełnieniu ustawowych warunków może mieć prawo do...
Praca zdalna jest obecnie stałym elementem Kodeksu pracy, a nie rozwiązaniem tymczasowym z okresu pandemii ani sposobem obejścia zasad legalnego zatrudnienia – osobnym problemem jest
L4 od psychiatry w okresie wypowiedzenia może dawać prawo do świadczeń chorobowych, ale po ustaniu zatrudnienia zasiłek chorobowy co do zasady przysługuje maksymalnie przez 91 dni, nie przez pełne 182 dni. W artykule wyjaśniamy, co oznacza umowa terminowa, kiedy działa limit...
Jednodniowa luka między zwolnieniami lekarskimi w ciąży nie oznacza automatycznie zwolnienia dyscyplinarnego, ale wymaga szybkiego wyjaśnienia sytuacji pracodawcy. Taki dzień nie będzie objęty wynagrodzeniem chorobowym ani zasiłkiem, jeżeli nie ma prawidłowego e-ZLA albo innej...
Krótka przerwa między zakończeniem pracy za granicą a rozpoczęciem etatu w Polsce nie musi pozbawiać prawa do świadczeń chorobowych . Przy...
Pracownica w ciąży może zrezygnować z urlopu wychowawczego: za zgodą pracodawcy w dowolnym terminie albo jednostronnie po zawiadomieniu złożonym najpóźniej 30 dni przed planowanym powrotem. Pracodawca nie może odmówić powrotu po skutecznym zakończeniu urlopu tylko dlatego, że...
Jeżeli pracownik w okresie ochronnym sam wnioskuje o przeniesienie na niższe stanowisko i podpisuje porozumienie zmieniające, pracodawca co do zasady może ustalić niższe wynagrodzenie odpowiadające nowemu stanowisku. Nie wolno jednak obniżyć pensji poniżej minimum ustawowego ani...
Nauczyciel przebywający na urlopie dla poratowania zdrowia nie może w tym czasie podejmować ani kontynuować działalności zarobkowej. Dotyczy to także działalności gospodarczej rozpoczętej przed urlopem, jeżeli w praktyce nauczyciel dalej wykonuje czynności zarobkowe. ...
Jeżeli pracodawca spóźnia się z wypłatą pensji, pracownik może w określonych sytuacjach rozwiązać umowę bez wypowiedzenia z winy pracodawcy na podstawie art. 55 § 1 1 Kodeksu pracy. Nie każde drobne opóźnienie automatycznie wystarczy, ale powtarzające się albo...
Przebywając na zwolnieniu lekarskim, co do zasady nie wolno wykonywać pracy zarobkowej także we własnej działalności gospodarczej. Od 13 kwietnia 2026 r. przepisy doprecyzowują jednak, że nie każda czynność automatycznie oznacza pracę zarobkową – wyjątek może dotyczyć...
Pracodawca może kontrolować trzeźwość pracowników, ale tylko na zasadach określonych w Kodeksie pracy. Kontrola musi być uzasadniona ochroną życia, zdrowia lub mienia, uregulowana w przepisach wewnątrzzakładowych i prowadzona w sposób nienaruszający godności pracownika. ...
Pracodawca może monitorować pracowników tylko w granicach określonych w Kodeksie pracy i RODO. Monitoring musi mieć konkretny, legalny cel, być niezbędny i nie może naruszać godności, prywatności ani tajemnicy korespondencji pracownika. W artykule wyjaśniamy, kiedy wolno...
Choroba przed urlopem lub w jego trakcie może zmienić sposób rozliczenia nieobecności. Jeżeli pracownik ma zwolnienie lekarskie, pracodawca co do zasady przesuwa urlop albo udziela niewykorzystanej części w późniejszym terminie. Wyjaśniamy, kiedy urlop zachowuje się do...
Pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę ma prawo do corocznego, płatnego i nieprzerwanego urlopu wypoczynkowego. Podstawowy wymiar urlopu wynosi 20 albo 26 dni, zależnie od stażu urlopowego. W artykule wyjaśniamy, jak liczyć urlop w pierwszej pracy, przy zmianie...
Nagroda jubileuszowa nie jest powszechnym świadczeniem z Kodeksu pracy. Przysługuje tylko wtedy, gdy wynika z ustawy, rozporządzenia, układu zbiorowego, regulaminu wynagradzania albo umowy o pracę; przy ustalaniu stażu znaczenie może mieć również to, czy wcześniejsza aktywność...
Odszkodowanie za wypadek przy pracy przysługuje, gdy zdarzenie było nagłe, miało przyczynę zewnętrzną, pozostawało w związku z pracą i spowodowało uraz albo śmierć. Od 1 kwietnia 2026 r. ZUS wypłaca 1781 zł za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na...
Pracownica w ciąży korzysta ze szczególnej ochrony przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy o pracę, a w wielu przypadkach jej umowa terminowa przedłuża się z mocy prawa do dnia porodu. W artykule wyjaśniamy, od kiedy działa ochrona, kiedy pracodawca może wyjątkowo...
Ochrona przedemerytalna chroni pracownika przed wypowiedzeniem umowy o pracę, gdy do osiągnięcia wieku emerytalnego brakuje mu nie więcej niż 4 lata, a staż pozwoli uzyskać emeryturę z osiągnięciem tego wieku. Wyjaśniamy, od kiedy działa okres ochronny, jak liczyć wiek...
Pracownik może odpowiadać za powierzone mienie w pełnej wysokości, ale tylko wtedy, gdy mienie zostało mu prawidłowo powierzone z obowiązkiem zwrotu albo wyliczenia się. W artykule wyjaśniamy, kiedy pracodawca może żądać odszkodowania, jak pracownik może się bronić,...
Wyjazd za granicę w czasie zwolnienia lekarskiego w ciąży co do zasady nie odbiera prawa do zasiłku chorobowego, jeśli podróż i pobyt są zgodne z celem zwolnienia oraz zaleceniami lekarza. Trzeba jednak wskazać prawidłowy adres pobytu i poinformować ZUS oraz pracodawcę o jego...
Okres równorzędny z zatrudnieniem na kolei nie zawsze automatycznie zwiększa staż pracy w szczególnych warunkach. Decyduje podstawa zaliczenia, rzeczywisty charakter pracy, pełny wymiar czasu oraz dokumenty potwierdzające zatrudnienie. W artykule wyjaśniamy, kiedy praca na...
Jeżeli były pracodawca nadal posiada dokumentację kadrowo-płacową, nie może odmówić wydania zaświadczenia ERP-7 tylko dlatego, że działalność jest zawieszona, zmieniły się księgowe albo dane mogą znajdować się w ZUS. Obowiązek wystawienia zaświadczenia wynika przede...
Rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron wymaga zgodnej decyzji pracownika i pracodawcy. Nie jest wypowiedzeniem, dlatego nie obowiązuje okres wypowiedzenia, a datę zakończenia pracy strony mogą ustalić swobodnie. W artykule wyjaśniamy, co powinno znaleźć się w...
Umowa o pracę na czas określony i umowa na czas nieokreślony dają pracownikowi podobne podstawowe prawa, ale różnią się stabilnością zatrudnienia, limitami i skutkami zakończenia współpracy. W artykule wyjaśniamy aktualne zasady: ile może trwać umowa terminowa, kiedy...
Zwolnienie dyscyplinarne jest dopuszczalne tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy pracownik w sposób zawiniony dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków, popełnił oczywiste lub prawomocnie stwierdzone przestępstwo uniemożliwiające dalsze zatrudnianie albo z własnej...
Dyrektor szkoły może planować arkusz organizacyjny, prowadzić część zajęć w ramach obniżonego pensum i rozdzielać godziny między nauczycieli. Nie oznacza to jednak, że może dowolnie odebrać nauczycielowi mianowanemu godziny przedmiotowe i jednostronnie zastąpić je stałymi...
Potwierdzenie mobbingu przez komisję antymobbingową nie powoduje automatycznie obowiązku przedłużenia umowy o pracę na czas określony. Pracodawca nie musi zawierać kolejnej umowy tylko dlatego, że dotychczasowa umowa dobiega końca. Nie oznacza to jednak, że pracownik jest...
Sam zarzut mobbingu nie oznacza jeszcze, że przełożony dopuścił się naruszenia prawa. Mobbing musi spełniać ustawowe przesłanki: chodzi o uporczywe i długotrwałe nękanie albo zastraszanie pracownika, a nie o zwykłą kontrolę pracy, rozmowę o wynikach czy egzekwowanie...
Umowa lojalnościowa przy szkoleniu opłacanym przez pracodawcę wymaga zgody pracownika i co do zasady powinna zostać ustalona przed szkoleniem, zwłaszcza jeżeli ma przewidywać obowiązek pozostania w pracy albo zwrot kosztów. Wyjaśniamy, kiedy pracodawca może żądać...
Pracownik może zakończyć umowę o pracę przez porozumienie stron, wypowiedzenie albo — w wyjątkowych sytuacjach — rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracodawcy. Wybór trybu wpływa na termin odejścia, obowiązek pracy w okresie wypowiedzenia, prawo do urlopu i...
Pracownik może rozwiązać umowę o pracę bez okresu wypowiedzenia tylko w wyjątkowych sytuacjach, m.in. gdy pracodawca ciężko narusza podstawowe obowiązki wobec pracownika albo nie przenosi go do innej pracy mimo orzeczenia lekarskiego. W artykule wyjaśniamy, kiedy takie...
Urlop dla poratowania zdrowia nauczyciela przysługuje po spełnieniu warunków z Karty Nauczyciela, m.in. przy zatrudnieniu w pełnym wymiarze na czas nieokreślony i po odpowiednim stażu pracy. Od 2025 r. uproszczono zasady liczenia wymaganego 7-letniego okresu pracy. Z artykułu...
Praca w niedzielę, święto albo wolną sobotę jest dopuszczalna tylko w określonych sytuacjach i zwykle wymaga udzielenia pracownikowi innego dnia wolnego. Dopiero gdy nie da się go udzielić w wymaganym terminie, pracownikowi przysługuje odpowiedni dodatek do wynagrodzenia. ...
Zamknięcie firmy, ogłoszenie upadłości albo likwidacja pracodawcy nie rozwiązuje automatycznie umów o pracę. Pracodawca albo syndyk musi prawidłowo wypowiedzieć umowy, zawrzeć porozumienia albo zastosować inną dopuszczalną procedurę. Z artykułu dowiesz się, kiedy można...
W pracy spędzamy wiele czasu, nic więc dziwnego, że zatrudnienie mocno oddziałuje na nas i na nasze życie prywatne. Jeśli praca przynosi satysfakcję i dostatek, czujemy, że wszystko idzie w dobrym kierunku, jeśli jednak pojawiają się nieprzyjemnie sytuacje i problemy, wyjście do pracy staje się codzienną udręką. Właśnie w takich sytuacjach sięgamy po Kodeks pracy, aby w przepisach prawa znaleźć ochronę i rozwiązanie problemu.
Wychodzimy naprzeciw Państwa potrzebom i w tym dziale prezentujemy artykuły i porady prawne dotyczące zatrudnienia i praw pracowniczych. Powstały one na podstawie prawdziwych spraw, którymi zajmowali się nimi nasi prawnicy. Zachęcamy do lektury, bez względu na to czy są Państwo pracodawcą, czy pracownikiem, bowiem warto znać swoje prawa i obowiązki. Omawiamy tu podstawowe zagadnienia, takie jak formy zatrudnienia: umowy o pracę, umowy cywilnoprawne, kwestie wynagrodzeń i urlopów, rozwiązywania umów o pracę, okresów wypowiedzenia i wiele innych.
W przystępny sposób objaśniamy systemy czasu pracy i wyliczanie nadgodzin, prawną ochronę kobiet w ciąży i ochronę przedemerytalną, postępowanie, gdy doszło do wypadku przy pracy i co dla pracownika oznacza przejście zakładu pracy pod innego pracodawcę. Natomiast kiedy rzeczywiście dochodzi do poważnego naruszenia prawa pracy, wtedy pozostaje sąd pracy i również warto wiedzieć, jak przygotować się do postępowania – o tym także dowiedzą się Państwo z naszych artykułów. Na koniec pragniemy poinformować, że nasi prawnicy specjalizujący się w prawie pracy są do Państwa usług poprzez panel klienta.
Potrzebujesz pomocy prawnika?
Opisz sprawę i otrzymaj wycenę porady. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny
Pracujemy 7 dni w tygodniu