Mamy 11 050 opinii naszych Klientów

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Formy zatrudnienia przy podleganiu ubezpieczeniom KRUS

W Polsce równolegle obowiązują dwa systemy ubezpieczeń społecznych. Najbardziej znanym jest system Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, do którego pośrednio pracownicy, zleceniodawcy i inni albo bezpośrednio – osoby prowadzące działalność gospodarczą wpłacają składki na ubezpieczenia społeczne. Drugim, zdecydowanie mniej popularnym jednak dużo tańszym od ZUS-u, jest KRUS. W artykule omówiono formy zatrudnienia przy podleganiu ubezpieczeniom KRUS.

Formy zatrudnienia przy podleganiu ubezpieczeniom KRUS

Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego jest przeznaczona dla rolników indywidualnych oraz osób prowadzących szerokorozumianą działalność rolniczą. Przepisy prawa nie przewidują możliwości podlegania ubezpieczeniu w obu tych instytucjach jednocześnie.

WAŻNE!

Składki do KRUS są niższe od tych na ZUS o ponad tysiąc złotych. Należy jednak pamiętać, że później nasze ewentualne świadczenie chorobowe, rentowe lub emerytalne również będzie niższe.

Działalność gospodarcza na KRUS i jej warunki

Dla wielu osób jest to duża szansa na niższe składki. Przepisy, po spełnieniu określonych, dosyć skomplikowanych warunków, dają bowiem możliwość prowadzenia działalności gospodarczej i opłacania składek na KRUS. Zgodnie z przepisem art. 5a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników – rolnik lub domownik, który rozpoczyna prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej lub rozpoczyna współpracę przy prowadzeniu tej działalności, może nadal podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników, jeśli tylko spełni określone tymi przepisami warunki.

Jednym z nich jest podleganie temu ubezpieczeniu w pełnym zakresie z mocy ustawy nieprzerwanie przez co najmniej 3 lata, a także dalsze prowadzenia działalność rolniczej lub praca w tym gospodarstwie. Gospodarstwo to musi mieć powyżej 1 ha przeliczeniowego. Zasada ta znajdzie również zastosowanie do pracy w tzw. dziale specjalnym. Kolejnym warunkiem jest złożenie w terminie 14 dni od rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej odpowiedniego oświadczenia w KRUS. Takie oświadczenie daje nam możliwość kontynuacji opłacania składek w KRUS, czyli dalszego podlegania ubezpieczeniu w rolniczej Kasie.

Oczywiście przepisy przewidują jeszcze kilka warunków, których dotrzymanie jest konieczne dla pozostania w KRUS. Przede wszystkim nie możemy mieć innych tytułów do ubezpieczeń.

Chyba najtrudniejszym warunkiem jest limit dochodu. Bowiem zgodnie z nim kwota należnego podatku dochodowego za poprzedni rok podatkowy od przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej (jeżeli działalność ta była prowadzona) nie przekracza określonej kwoty granicznej. Kwota graniczna podlega corocznej waloryzacji wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem i jest ogłaszana w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, w drodze obwieszczenia ministra właściwego do spraw rozwoju wsi.

WAŻNE!

Termin wskazany przez przepisy na złożenie oświadczenia o dalszym podleganiu ubezpieczeniom w KRUS jest nieprzekraczalny i nie podlega przywróceniu.

Składki w ZUS i KRUS

Jak już wspomniałem, w Polsce nie ma możliwości, aby podlegać obu instytucjom jednocześnie. Składki w ZUS opłacane są przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą regulowaną przez odmienne przepisy lub zatrudnionych na umowę o pracę lub umowę zlecenie. Ubezpieczenie w KRUS zaś zarezerwowane jest dla rolników. Ustawa precyzyjnie wskazuje, kogo uważa się za rolnika, a kogo za domownika rolnika. Zgodnie bowiem z treścią art. 6 ustawy – rolnikiem jest pełnoletnia osoba fizyczna, zamieszkująca i prowadząca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym. Dodatkowo ubezpieczonym w rolniczej Kasie może być nie tylko rolnik, ale również domownik rolnika. Ustawa za domownika rozumie osobę bliską rolnikowi, która:

  • ukończyła 16 lat i pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym
  • lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie,
  • a także stale z nim pracuje i oczywiście nie posiada z nim zawartej umowy o pracę.

Umowa o pracę a KRUS

Umowa o pracę jest oczywiście najczęstszą formą zatrudnienia pracownika w naszym kraju. W przypadku zatrudnienia na umowę o pracę każdy pracownik od razu zaczyna podlegać pod ZUS, niezależnie od tego czy jest np. rolnikiem, czy też tylko domownikiem rolnika. Zatrudnienie na umowę o pracę rodzi konieczność zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych w ZUS. Pracownik podlegać będzie składkom na ubezpieczenia zdrowotne, społeczne oraz emerytalno-rentowe w ZUS, tym samym tracąc prawo do ubezpieczenia w KRUS.

Umowa zlecenie a KRUS

Kwestia ta jest dosyć skomplikowana. Niegdyś umowa zlecenie nie skutkowała objęciem zleceniobiorcy obowiązkiem zgłoszenia go do ubezpieczeń w ZUS. Od pewnego jednak czasu zawarcie umowy zlecenia wiąże się również z koniecznością objęcia takiej osoby ubezpieczeniem społecznym w ZUS, a także (choć już od dawna) koniecznością opłacania podatku dochodowego PIT od tejże umowy. W tym przypadku ustawodawca przewidział jednak wyjątek w postaci progu dochodowego, który nie może zostać przekroczony.

Zgodnie bowiem z treścią ust. 1 art. 5b – jeśli osoba została objęta innym ubezpieczeniem społecznym z tytułu wykonywania umowy, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1778), czyli właśnie umowy zlecenia, a także gdy zostałaby powołana do rady nadzorczej, jeśli nie przekroczy określanego przez inne przepisu limitu przychodów, może dalej być na tzw. KRUS-ie.

Jaki to limit? Jeżeli przychód osiągany z tego tytułu w rozliczeniu miesięcznym nie przekracza kwoty równej minimalnemu wynagrodzeniu za pracę, ustalonemu na podstawie odrębnych przepisów, taki zleceniobiorca może dalej podlegać ubezpieczeniom społecznym w KRUS.

WAŻNE!

W sytuacji podpisania umowy zlecenia wcale nie musimy utracić prawa do podlegania ubezpieczeniom w KRUS. Koniecznym warunkiem jest tutaj osiąganie określonego przychodu. Przychód ten został ustalony na kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę, które od 1 stycznia 2020 roku wynosi 2600 zł brutto.

WAŻNE!

W przypadku podpisania umowy zlecenia należy ten fakt zgłosić do KRUS.

Umowa o dzieło a KRUS

Trzecią i zdecydowanie mniej popularną formą zatrudnienia jest umowa o dzieło. Charakter i rodzaj tej umowy, a także możliwości jej zawarcia budzą często szereg wątpliwości, a jej analiza jest skomplikowana. Umowa o dzieło po jej zawarciu nie rodzi konieczności zgłoszenia tego faktu do ubezpieczeń społecznych, a tym samym nie skutkuje wykluczeniem z ubezpieczenia w KRUS. Wobec tego w przypadku zawarcia takiej umowy nie tracimy prawa do KRUS. Brak jest w tym przypadku również limitu wynagrodzenia, inaczej niż ma to miejsce przy umowie zleceniu. Przepisy nie przewidują ograniczeń, dlatego też jest to najlepsza forma dodatkowego zatrudnienia dla rolnika, oczywiście o ile jest to możliwe z uwagi na inne kwestie, takie jak np. charakter wykonywanej działalności.

Emerytura z KRUS, ZUS lub z obu

Czy to jest w ogóle możliwe? Oczywiście. W Polsce tak często zmieniają się przepisy, że wiele razy możliwość taka była naprzemiennie wykluczana i ponownie przywracana. Z faktu otrzymywania podwójnej emerytury wcale nie wynika, że będziemy otrzymywać więcej pieniędzy. Aby móc otrzymywać emeryturę z KRUS, należy osiągnąć wiek 60 lat dla kobiet oraz 65 dla mężczyzn, a także posiadać 25 lat stażu emerytalnego w pracy na roli. Jeśli zaś osoba urodziła się już pod dacie granicznej, tj. 31 grudnia 1948 r., stażu emerytalnego w KRUS nie można uzupełnić okresami podlegania ubezpieczeniom społecznym w ZUS. Jeśli urodziliśmy się przed tym dniem, posiadamy prawo do jednej emerytury. Dlatego też będziemy mogli zsumować okresy ubezpieczenia w Kasie i w ZUS-ie i tym samym powiększyć swoją emeryturę.

Sprawa wygląda inaczej, gdy urodziliśmy się już w 1949 roku i później. Wtedy to będziemy mieć prawo do jednej i drugiej emerytury. Zmiana taka obowiązuję od 2008 roku. Zatem po osiągnięciu wieku emerytalnego i stażu składkowego możemy złożyć do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o emeryturę oraz o drugą emeryturę w KRUS. Jeżeli urodziliśmy się przed 1 stycznia 1949 roku, składamy wniosek do ZUS wraz z wnioskiem o zwiększenie wymiaru za lata pracy rolniczej. Kwota zwiększenia o staż w KRUS-ie obliczana jest na podstawie przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.

WAŻNE!

W tym miejscu musimy pamiętać, że aby uzyskać emeryturę z KRUS musimy podlegać ubezpieczeniom w rolniczej kasie co najmniej 100 kwartałów. Brak wymaganego stażu spowoduje, iż otrzymamy jedynie emeryturę z ZUS zgodnie z kwotą opłaconych składek.

Ubezpieczenia w KRUS stanowią odrębny system ubezpieczeń społecznych w naszym kraju. Kwestia tych ubezpieczeń jest dosyć skomplikowana i pełna haczyków, które skutecznie mogą pozbawić nas prawa do świadczeń z KRUS. Prowadzenie działalności gospodarczej na KRUS stanowi zaś ciekawą alternatywę dla ZUS, jednak jest możliwe po spełnieniu określonych kryteriów. W przypadku sporu z organem emerytalnym co do np. prawidłowego obliczenia świadczenia emerytalnego warto wesprzeć się opinią prawnika specjalizującego się w ubezpieczeniach społecznych.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »

Podobne artykuły