Rolnictwo, KRUS
Zbiór artykułów i porad prawnych dedykowany rolnikom indywidualnym oraz właścicielom dużych gospodarstw rolnych, a także wszystkim posiadaczom gruntów rolnych. W prezentowanych poradach zajmujemy się takimi kwestiami, jak dotacje i dopłaty w rolnictwie, dziedziczenie i podział gospodarstw rolnych, podatek rolny. Bardzo ważny temat to obrót ziemią (sprzedaż, zakup ziemi), szczególnie po zmianach w prawie rolnym, które ograniczyły sprzedaż gruntów rolnych nierolnikom.
.jpg)
KRUS krok po kroku – kto podlega ubezpieczeniu, składki, świadczenia i wyrejestrowanie
- 2026-09-26
Ubezpieczenie w KRUS nie zależy wyłącznie od posiadania ziemi. Trzeba ustalić powierzchnię gospodarstwa, faktyczne prowadzenie działalności rolniczej, status rolnika lub domownika oraz to, czy dana osoba ma inny tytuł do ubezpieczeń społecznych. Poniżej wyjaśniamy krok po kroku, kiedy powstaje…
Formy zatrudnienia a ubezpieczenie w KRUS
- 2026-07-24
Rolnik lub domownik może dorabiać bez utraty KRUS, ale skutek zależy od rodzaju umowy, sposobu podlegania ubezpieczeniu rolniczemu oraz wysokości przychodu. Umowa o pracę zasadniczo przenosi ubezpieczonego do ZUS, natomiast zlecenie może pozwolić zachować KRUS po spełnieniu warunków z art. 5b…
Podział gospodarstwa rolnego przy rozwodzie – majątek, spłaty i KRUS
- 2026-07-16
Podział gospodarstwa rolnego po rozwodzie nie sprowadza się do podzielenia działek. Trzeba ustalić, co weszło do majątku wspólnego, jak rozliczyć nakłady, maszyny, zwierzęta i dopłaty, kto przejmie gospodarstwo oraz w jakiej wysokości i terminie zapłaci drugiemu małżonkowi. Wyjaśniamy, kiedy możliwy…
 (1).jpeg)
Domownik rolnika w KRUS – kto może być ubezpieczony?
- 2026-07-15
Domownikiem rolnika w KRUS może być osoba bliska, która ukończyła 16 lat, mieszka z rolnikiem, na terenie gospodarstwa albo w bliskim sąsiedztwie, stale pracuje w gospodarstwie i nie jest pracownikiem rolnika. Do pełnego ubezpieczenia co do zasady nie może też podlegać innemu ubezpieczeniu…
.jpeg)
Renta rolnicza z KRUS – komu przysługuje i jak złożyć wniosek?
- 2026-07-14
Renta rolnicza z KRUS przysługuje osobie, która jest całkowicie niezdolna do pracy w gospodarstwie rolnym i spełnia wymagania dotyczące okresu ubezpieczenia oraz momentu powstania niezdolności. Samo orzeczenie o niepełnosprawności nie wystarcza – stan zdrowia ocenia lekarz rzeczoznawca KRUS, a w…
Dopłaty bezpośrednie a dzierżawa ziemi – komu należą się płatności?
- 2026-07-13
Przy dzierżawie ziemi dopłaty bezpośrednie co do zasady nie należą się właścicielowi tylko dlatego, że figuruje w księdze wieczystej. O płatność powinien wystąpić rolnik, który ma tytuł prawny do gruntu, pozostaje w jego posiadaniu w wymaganym dniu i faktycznie prowadzi na nim działalność rolniczą.…
.jpg)
Zgoda KOWR na sprzedaż ziemi rolnej – kiedy jest potrzebna i jak ją uzyskać?
- 2026-07-12
Zgoda KOWR na sprzedaż ziemi rolnej jest potrzebna przede wszystkim wtedy, gdy właściciel chce zbyć nieruchomość przed upływem 5 lat od jej nabycia, a nie zachodzi żaden z wyjątków ustawowych. Bez wymaganej zgody czynność może być nieważna. Poniżej wyjaśniamy, jak sprawdzić obowiązek uzyskania…
Emerytura rolnicza z KRUS 2026 – warunki, wiek i staż
- 2026-06-30
Emerytura rolnicza z KRUS w 2026 r. przysługuje rolnikowi albo domownikowi po spełnieniu warunków dotyczących wieku i co najmniej 25 lat ubezpieczenia emerytalno-rentowego rolników. Najczęstsze problemy dotyczą przerw w KRUS, pracy poza rolnictwem, okresów zagranicznych, statusu domownika i…
Przekazanie gospodarstwa rolnego za rentę strukturalną a zachowek
- 2026-06-16
Przekazanie gospodarstwa rolnego jednemu z dzieci nie zawsze daje pozostałemu rodzeństwu prawo do zachowku. Kluczowe jest to, czy rodzice zawarli zwykłą darowiznę, umowę dożywocia, umowę z następcą w trybie przepisów rolniczych czy darowiznę związaną z rentą strukturalną. W artykule wyjaśniamy,…
Odrolnienie i odlesienie działki – procedura i koszty
- 2026-06-16
Odrolnienie albo odlesienie działki zwykle wymaga dwóch etapów: najpierw trzeba sprawdzić plan miejscowy albo uzyskać decyzję o warunkach zabudowy, a następnie – gdy przepisy tego wymagają – uzyskać zgodę na wyłączenie gruntu z produkcji rolnej lub leśnej. W artykule wyjaśniamy, kiedy procedura jest…
Czy rolnik może pomagać małżonkowi w firmie bez utraty KRUS?
- 2026-06-16
Rolnik lub domownik ubezpieczony w KRUS może pomagać małżonkowi przy prowadzeniu firmy bez automatycznej utraty ubezpieczenia rolniczego, ale tylko po spełnieniu warunków z art. 5a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Najważniejsze są: co najmniej 3 lata pełnego ubezpieczenia w KRUS, dalsza…
Dziedziczenie gospodarstwa rolnego – aktualne zasady
- 2026-06-16
Obecnie gospodarstwo rolne wchodzące w skład spadku co do zasady dziedziczy się tak jak pozostały majątek – według ustawy albo testamentu. Dawne wymogi, takie jak praca w gospodarstwie lub kwalifikacje rolnicze, mają znaczenie głównie przy spadkach otwartych przed 14 lutego 2001 r. W artykule…
Rolnik prowadzący działalność gospodarczą a KRUS
- 2026-06-16
Rolnik może prowadzić pozarolniczą działalność gospodarczą i nadal podlegać ubezpieczeniu w KRUS, ale tylko po spełnieniu warunków z art. 5a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Kluczowe są m.in. 3 lata wcześniejszego ubezpieczenia w KRUS, terminowe oświadczenie, dalsze prowadzenie…
Rozwód, wspólna ziemia i składki KRUS za małżonka
- 2026-06-16
Rozwód, separacja faktyczna albo sprawa o rozdzielność majątkową nie powodują automatycznie, że KRUS przestanie naliczać składki za małżonka. Decydujące jest to, czy małżonek nadal spełnia ustawowe warunki podlegania ubezpieczeniu rolniczemu. W artykule wyjaśniamy, kiedy można żądać wyłączenia…
Zakup działki rolnej – kto może kupić ziemię rolną i kiedy potrzebna jest zgoda KOWR
- 2026-06-16
Zakup działki rolnej przez osobę niebędącą rolnikiem jest możliwy, ale zależy przede wszystkim od powierzchni nieruchomości, jej położenia, przeznaczenia w planie miejscowym oraz tego, czy KOWR albo dzierżawca mogą skorzystać z prawa pierwokupu. Z artykułu dowiesz się, kiedy działkę rolną można…
KRUS a praca za granicą – wyrejestrowanie i zwrot składek
- 2026-06-15
Praca najemna za granicą co do zasady wyłącza dalsze podleganie pełnemu ubezpieczeniu w KRUS. Jeżeli rolnik albo domownik opłacał składki w KRUS mimo zatrudnienia za granicą, powinien jak najszybciej wyjaśnić sprawę w Kasie i przedstawić dokumenty potwierdzające zagraniczne ubezpieczenie. Z artykułu…
Darowizna działki rolnej dziecku a budowa siedliska
- 2026-05-15
Darowizna działki rolnej na rzecz dziecka jest co do zasady możliwa także wtedy, gdy dziecko nie jest rolnikiem. Osobną kwestią jest jednak to, czy po otrzymaniu gruntu syn lub córka będzie mogli uzyskać albo przejąć pozwolenie na budowę domu w zabudowie zagrodowej. W artykule wyjaśniamy, kiedy…
Jak kupić działkę zagrodową lub siedlisko nie będąc rolnikiem?
- 2026-06-15
Osoba niebędąca rolnikiem może kupić działkę zagrodową albo siedlisko, ale trzeba najpierw sprawdzić powierzchnię nieruchomości rolnej, zapisy planu miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy, prawo pierwokupu KOWR oraz status pozwolenia na budowę. W artykule wyjaśniamy, kiedy zakup działki rolnej…
Wycinka drzew na gruncie rolnym przez osobę niebędącą rolnikiem
- 2026-06-15
Usunięcie drzew lub krzewów z gruntu rolnego bez zezwolenia może być dopuszczalne, jeżeli chodzi o przywrócenie gruntu nieużytkowanego do użytkowania rolniczego. Kluczowy jest jednak rzeczywisty cel prac, status i stan gruntu oraz to, czy po wycince teren faktycznie będzie nadawał się do…
Niwelacja działki rolnej pod dojazd do domu – czy wymaga zgłoszenia?
- 2026-05-23
Niewielkie wyrównanie terenu rolnego na dojazd do domu nie zawsze wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia budowlanego, ale trzeba sprawdzić plan miejscowy, wpływ prac na odpływ wód oraz ewentualny obowiązek zgłoszenia wodnoprawnego. W artykule wyjaśniamy, kiedy niwelacja działki R/k może być…
Działka rolna z warunkami zabudowy – co sprawdzić przed zakupem
- 2026-05-23
Działka rolna z warunkami zabudowy nie zawsze jest bezpieczna do natychmiastowego zakupu i zabudowy. Trzeba sprawdzić powierzchnię działki, klasę gruntu, prawo pierwokupu KOWR, treść decyzji WZ oraz to, czy przed budową konieczne będzie wyłączenie gruntu z produkcji rolnej. W artykule wyjaśniamy,…
.jpg)
Gospodarstwo rolne w Polsce a meldunek za granicą
- 2026-05-23
Właściciel gospodarstwa rolnego może wymeldować się z polskiego adresu, jeżeli faktycznie nie mieszka w tym miejscu. Meldunek nie tworzy prawa własności ani go nie odbiera, dlatego brak meldunku w Polsce nie powoduje utraty gospodarstwa. W artykule wyjaśniamy, kiedy trzeba zgłosić wyjazd za granicę,…
Więcej o kategorii Rolnictwo, KRUS
Nasi prawnicy omawiają te zagadnienia ze szczególnym uwzględnieniem wyjątków od ograniczeń, a więc wyjaśniają, kto spełnia definicję rolnika indywidualnego, a kiedy trzeba uzyskać zgodę KOWR i jak o nią wnioskować. Wiele tekstów mówi także o możliwościach budowy na gruntach rolnych w tym budowy siedliska.
Jeśli mówimy o rolnictwie i prawie rolnym, to równie ważne są zagadnienia związane z sytuacją prawną i ekonomiczną rolnika oraz jego rodziny. Dlatego wiele porad dotyczy ubezpieczenia i składek KRUS oraz emerytury rolniczej i jej wyliczania. Wyjaśniamy tu również sytuację, kiedy rolnik łączy okresy ubezpieczenia w ZUS i KRUS albo podejmuje pracę za granicą i jaki ma to wpływ na przyszłe świadczenie emerytalne.
Omawiamy także sprawy związane z gospodarką nieruchomościami, w tym z planami zagospodarowania przestrzennego i infrastrukturą rolną, czyli m.in. z odrolnianiem ziemi i zabudową zagrodową. Odpowiedzi na swoje pytania znajdą tu również rolnicy zajmujący się przetwórstwem i sprzedażą swoich wyrobów. Prezentujemy aktualne i z życia wzięte sprawy i przedstawimy możliwości rozwiązania problemów w zgodzie z obowiązującym prawem. Nasi autorzy to prawnicy z wieloletnim doświadczeniem i z praktyką w instytucjach powiązanych z rolnictwem. W sytuacjach trudnych zachęcamy do skorzystania z ich pomocy prawnej poprzez nasz panel klienta.