Mamy 12 503 opinii naszych Klientów

Indywidualne porady prawne

Pliki można dodać w kolejnym kroku
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!

Zniesienie współwłasności a przychód podatkowy

Uzyskanie przychodu podatkowego generuje u podatników obowiązek podatkowy. Taki przychód może powstać na różne sposoby, w tym również gdy dochodzi do odpłatnego zniesienia współwłasności. Tematyka konsekwencji podatkowych przy zmienieniu współwłasności będzie przedmiotem naszej dzisiejszej analizy.

Zniesienie współwłasności a przychód podatkowy

Zniesienie współwłasności w świetle prawa cywilnego

Zniesienie współwłasności może zostać dokonane na wniosek każdego ze współwłaścicieli. Odbywa się to albo w drodze umownej, albo w drodze sądowej, gdy brak jest zgody pomiędzy współwłaścicielami co do sposobu podziału. W przypadku wniosku do sądu o zniesienie współwłasności należy dokładnie określić rzecz mającą ulec podziałowi oraz przedstawić dowody prawa własności. Projektowany sposób podziału nieruchomości na części powinien być zaznaczony na planie sporządzonym według zasad obowiązujących przy oznaczaniu nieruchomości w księgach wieczystych. Dodajmy, że jeżeli mamy do czynienia ze zniesieniem współwłasności nieruchomości, to umowa taka przybiera postać aktu notarialnego.

Samego zniesienia współwłasności można dokonać na trzy sposoby, tj. poprzez:

  • podział fizyczny rzeczy;
  • przyznanie rzeczy jednemu współwłaścicielowi z obowiązkiem spłaty pozostałych;
  • podział cywilny, czyli sprzedaż z podziałem uzyskanych pieniędzy pomiędzy współwłaścicieli.

W dalszej części naszego artykułu analizować będziemy przypadek zniesienia współwłasności, które prowadzi do przyznania prawa własności wyłącznie jednej osobie z obowiązkiem spłaty pozostałych.

WAŻNE!

Jednym ze sposobów zniesienia współwłasności uregulowanym w Kodeksie cywilnym jest przyznanie nieruchomości wyłącznie jednej osobie z obowiązkiem spłaty pozostałych.

Zniesienie współwłasności a przychód podatkowy

Jeżeli analizujemy przypadek zniesienia współwłasności nieruchomości, to należy wskazać na treść art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy PIT, który podaje, że opodatkowaniu podlega odpłatne zbycie nieruchomości, jeżeli zostało dokonane w ciągu 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym miało miejsce nabycie.

Pojęcie odpłatnego zbycia ma szeroki zakres i obejmuje nie tylko typowy przypadek sprzedaży, ale również zniesienie współwłasności za wynagrodzeniem.

Użyte określenie „zbycie” odnosi się do wszystkich przypadków przeniesienia własności, nie ogranicza się wyłącznie do sprzedaży czy zamiany, lecz ma zastosowanie do wszystkich czynności prawnych, których skutkiem jest przeniesienie prawa własności do całej rzeczy lub udziału. Pod pojęciem „odpłatnego zbycia” należy rozumieć zatem każde zdarzenie i każdą czynność prawną, w wyniku których dochodzi do przeniesienia prawa własności nieruchomości (lub udziału w niej) za wynagrodzeniem.

Jednym ze sposobów zniesienia współwłasności jest przyznanie wspólnej rzeczy jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych. Oznacza to, że osoby, które otrzymują spłaty w zamian za udziały we współwłasności, zbywają swoje udziały w rzeczy odpłatnie. W związku z tym, po stronie dokonującego odpłatnego (bo w zamian za spłatę) zbycia udziału w nieruchomości powstaje obowiązek podatkowy, ale tylko wówczas, o ile zdarzenie to ma miejsce przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie zbywanego udziału.

Jednocześnie nie można zapominać, że przychód podatkowy to dodatkowe przysporzenie majątkowe zwiększające aktywa podatnika. W rezultacie należy podkreślić, że tylko jeżeli w wyniku zniesienia współwłasności podatnik nabywa więcej niż w momencie pierwotnego nabycia, to mamy do czynienia z nowym momentem nabycia nieruchomości, od którego należy liczyć okres 5 lat.

Na potwierdzenie powyższej tezy można przywołać treść interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 16.04.2013r., nr IPTPB2/415-76/13-2/KSM, gdzie organ podatkowy podał, że zniesienie współwłasności nie stanowi nabycia rzeczy wyłącznie wówczas, jeżeli nabyte na własność mienie mieści się w ramach udziału, jaki przypadał byłym współwłaścicielom w rzeczy wspólnej i odbył się bez spłat i dopłat. A więc za datę nabycia nieruchomości lub prawa należy przyjąć datę ich pierwotnego nabycia. Gdy w wyniku zniesienia współwłasności udział danej osoby ulega powiększeniu, mamy do czynienia z nabyciem, gdyż zwiększa się stan jej majątku osobistego.

Zatem jeżeli przy dokonaniu zniesienia współwłasności wystąpiło przysporzenie majątku ponad udział posiadany przed zniesieniem współwłasności, oznacza to, że dla części nieruchomości nabytej w drodze zniesienia współwłasności dniem nabycia będzie dzień, w którym nastąpiło zniesienie współwłasności.

Otóż nie występuje przychód podatkowy w stosunku do tej części spłaty, która odpowiada i stanowi równowartość wielkości udziału podatnika. Dopiero nadwyżka ponad ten pierwotny udział podlega opodatkowaniu. Wskazuje na to wyrok NSA z 28.07.2017 r., II FSK 1432/16 gdzie czytamy:

„Zniesienie współwłasności nieruchomości, w wyniku którego współwłaściciel (spadkobierca) w zamian za udział we współwłasności nieruchomości otrzymuje spłatę, będącą jego równowartością, nie uzyskuje przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) nawet wówczas, gdyby inne przesłanki opodatkowania dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości zostały spełnione.”

Zatem w przypadku, w którym podatnik w wyniku zniesienia współwłasności nieruchomości otrzymuje od nabywcy udziału w nieruchomości spłatę stanowiącą równowartość udziału tego podatnika, nie powstaje przyrost majątku rozumiany jako zwiększenie aktywów lub zmniejszenie pasywów w tym majątku. Tego rodzaju odpłatne zbycie jest dla neutralne podatkowo w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy PIT.

WAŻNE!

Odpłatne zniesienie współwłasności nieruchomości wygeneruje przychód podatkowy wyłącznie w przypadku, gdy w wyniku spłaty podatnik otrzyma więcej niż wartość przysługującego mu udziału. Natomiast w sytuacji, gdy wartość spłaty równa będzie wartości udziału, to nie spowoduje to powstania przychodu podatkowego w rozumieniu ustawy PIT.

Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że zniesienie współwłasności może być zdarzeniem generującym przychód podatkowy w rozumieniu ustawy PIT. Dla wystąpienia takiego zdarzenia konieczne jest jednak uzyskanie realnego zwiększenia stanu majątkowego, gdyż tylko w takim przypadku mamy do czynienia z przychodem podatkowym w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼

Indywidualne Porady Prawne online

Dlaczego warto?Numer telefonu pozwoli na kontakt
w przypadku podania nieprawidłowego emaila.
Otrzymasz SMS o wycenie i przygotowaniu
głównej odpowiedzi, a także w przypadku
problemów technicznych. Wiele razy podany
numer pomógł szybciej rozwiązać problem.

Zgadzam się na przesyłanie informacji handlowych przez administratora na podany e-mail zgodnie z ustawą z 18.07.02 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t. j. Dz. U. 2017 poz. 1219, z późn. zm.).

  Wycenę wyślemy do 1 godziny
* W dni robocze w godzinach od 7 do 20.
* W weekendy i święta do 2 godzin.

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Pracujemy 7 dni w tygodniu