Mamy 12 503 opinii naszych Klientów

Indywidualne porady prawne

Pliki można dodać w kolejnym kroku
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!

Skutki sprzedaży towaru poniżej ceny rynkowej

Tematyka naszego dzisiejszego artykułu odnosić się będzie do ciekawego zagadnienia, jakim jest sprzedaż towarów poniżej ich ceny rynkowej. Przede wszystkim zastanowimy się, czy tego rodzaju działanie jest dopuszczalne w świetle prawa oraz jakie ewentualne skutki podatkowe wywołuje sprzedaż poniżej ceny rynkowej. Przedstawioną problematykę przeanalizujemy w oparciu o przepisy ustawy VAT oraz PIT.

Skutki sprzedaży towaru poniżej ceny rynkowej

Dopuszczalność sprzedaży poniżej ceny rynkowej

Rozpatrując przedstawione zagadnienie pod kątem prawa cywilnego, należy zwrócić uwagę na zasadę swobody umów. Prawo własności ma szeroki zakres, jeżeli chodzi o jego zastosowanie, co sprawia, że nie powoduje nieważności sprzedaż rzeczy poniżej ceny rynkowej. Taka transakcja jest ważna i prawnie skuteczna. Jak bowiem wskazuje art. 353(1) Kodeksu cywilnego (K.c.) – strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

WAŻNE!

Umowa zakładająca sprzedaż towarów poniżej ceny rynkowej jest ważna na gruncie prawa cywilnego. Tego rodzaju stosunku prawnego fiskus nie może zakwestionować (chyba że jest to czynność pozorna).

Sprzedaż poniżej ceny rynkowej na gruncie podatku VAT

W zakresie podatku VAT przede wszystkim wskażmy, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów. Odpłatność oznacza dokonanie dostawy towarów za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność, a także odszkodowanie, nagroda. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny. Istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług i otrzymaną zapłatą.

Podkreślenia wymaga, że powyższy przepis nie odnosi się do pojęcia ceny rynkowej. W konsekwencji każda forma odpłatności – w tym nawet za symboliczną złotówkę – spełnia wymogi odpłatności.

Dodatkowo trzeba podkreślić, że przepisy ustawy VAT w żaden sposób nie ograniczają podatnika w swobodzie ustalania ceny, czyli możliwa jest sprzedaż po cenie niższej niż rzeczywista wartość tych towarów i usług. Taka sytuacja nie różni się niczym od normalnej sprzedaży towaru z zyskiem. Podstawą opodatkowania jest w takiej sytuacji kwota zapłaty z tytułu sprzedaży i nie ma znaczenia, że podatnik w danej chwili sprzedaje ten towar bądź usługę za cenę znacznie niższą.

Jak wskazał Dyrektor KIS w interpretacji z dnia 04.08.2020 r., nr 0113-KDIPT1-2.4012.372.2020.2.AM, podatnik ma prawo swobodnie układać swoje interesy tak, by działalność gospodarcza była dla niego opłacalna pod względem ekonomicznym, w tym stosując obniżki poniżej ceny rynkowej, jeśli jest to w jego uznaniu zasadne dla osiągnięcia tego celu.

Przy czym stosując sprzedaż poniżej ceny rynkowej podatnik powinien więc ten fakt udokumentować odpowiednimi dowodami, z których jednoznacznie wynikać będzie, jakim odbiorcom towarów i w jakich okolicznościach oraz w jakim zakresie upust/rabat przysługuje.

Należy jednakże przy tym zaznaczyć, że stosowanie znacznych upustów cenowych/rabatów jest niedopuszczalne w zakresie, jakim ma ono służyć tzw. obejściu przepisów prawa i uniknięciu opodatkowania tej czynności. Tak więc każdy zastosowany upust/rabat powinien być uzasadniony ekonomicznie i prowadzić w końcowym efekcie do osiągnięcia celu, jaki został wytyczony dla działalności gospodarczej, tj. zarobku.

WAŻNE!

Na gruncie podatku VAT dopuszczalne jest stosowanie ceny znacznie poniżej rynkowej wartości, jeżeli ma to uzasadnienie ekonomiczne i nie jest wykorzystywane do obejścia przepisów prawa czy też do unikania opodatkowania.

Musimy jednak wskazać, że w sytuacji, gdy między podmiotami (kontrahentami) istnieją powiązania rodzinne czy też gospodarcze, to organ podatkowy może określić wysokość podstawy opodatkowania na podstawie wartości rynkowej tych towarów lub usług, ale tylko w sytuacji, gdyby związki te miały wpływ na ustalenie ceny.

Otóż zgodnie zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy VAT, w przypadku gdy między nabywcą a dokonującym dostawy towarów lub usługodawcą istnieją powiązania oraz w przypadku gdy wynagrodzenie jest niższe bądź wyższe od wartości rynkowej, to organ podatkowy określa podstawę opodatkowania zgodnie z wartością rynkową, jeżeli okaże się, że powiązania te miały wpływ na ustalenie wynagrodzenia z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług.

Na podstawie art. 2 pkt 27b ustawy – przez wartość rynkową rozumie się całkowitą kwotę, jaką, w celu uzyskania w danym momencie danych towarów lub usług, nabywca lub usługobiorca na takim samym etapie sprzedaży jak ten, na którym dokonywana jest dostawa towarów lub świadczenie usług, musiałby, w warunkach uczciwej konkurencji, zapłacić niezależnemu dostawcy lub usługodawcy na terytorium kraju; w przypadku gdy nie można ustalić porównywalnej dostawy towarów lub świadczenia usług, przez wartość rynkową rozumie się:

  1. w odniesieniu do towarów – kwotę nie mniejszą niż cena nabycia towarów lub towarów podobnych, a w przypadku braku ceny nabycia, koszt wytworzenia, określone w momencie dostawy,
  2. w odniesieniu do usług – kwotę nie mniejszą niż całkowity koszt poniesiony przez podatnika na wykonanie tych usług.

WAŻNE!

Jedynie w przypadku istnienia powiązań pomiędzy podmiotami gospodarczymi – gdy powiązania te miały wpływ na podwyższenie lub zaniżenie ceny rynkowej – organ podatkowy może określić podstawę opodatkowania VAT zgodnie z warunkami rynkowymi.

Sprzedaż poniżej ceny rynkowej na gruncie podatku PIT

Analogiczne wnioski można wyprowadzić w oparciu o przepisy ustawy PIT. Jak stanowi art. 14 ust. 1 ustawy PIT – za przychód z działalności gospodarczej uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.

Przepisy wskazują, że przychodem z działalności gospodarczej są kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont (a więc cena wyrażona w umowie sprzedaży). Podkreślić należy, że jak wynika z dalszych przepisów, cena powinna odpowiadać wartości rynkowej.

W związku z powyższym, jeżeli cena bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od wartości rynkowej rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy w wysokości wartości rynkowej.

Także na gruncie podatku PIT podatnik ma prawo swobodnie układać swoje interesy tak, by działalność gospodarcza była opłacalna pod względem ekonomicznym, w tym stosując znaczne rabaty cenowe, jeśli jest to w jego uznaniu zasadne dla osiągnięcia tego celu.

WAŻNE!

Również na gruncie podatku PIT dopuszczalne jest dokonywanie sprzedaży towarów poniżej ceny rynkowej, jeżeli jest to uzasadnione gospodarczo i w efekcie prowadzi do osiągnięcia celu w postaci zarobku w przyszłości. Z taką sytuacją będziemy mieli do czynienia przykładowo w przypadku stosowania rabatów czy upustów dla kontrahentów bądź w sytuacji sprzedaży towarów zagrożonych szybkim zepsuciem.

Konkludując, możemy wskazać, że zarówno na gruncie podatku VAT, jak i PIT możliwe jest odpłatne zbycie towarów poniżej ceny rynkowej. Trzeba jednak mieć na uwadze, że obniżka cen nie może mieć na celu unikanie zapłaty podatku czy obejście przepisów podatkowych.

Likwidujesz sklep i chcesz pozbyć się zalegającego towaru? Czy sprzedaż poniżej ceny rynkowej nie narazi cię na kłopoty z fiskusem? A może masz inny problem i chcesz zasięgnąć porady prawnika? Zadaj pytania wypełniając formularz poniżej ▼▼▼.

Porady Prawne online

Dlaczego warto?Numer telefonu pozwoli na kontakt
w przypadku podania nieprawidłowego emaila.
Otrzymasz SMS o wycenie i przygotowaniu
głównej odpowiedzi, a także w przypadku
problemów technicznych. Wiele razy podany
numer pomógł szybciej rozwiązać problem.

Zgadzam się na przesyłanie informacji handlowych przez administratora na podany e-mail zgodnie z ustawą z 18.07.02 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t. j. Dz. U. 2017 poz. 1219, z późn. zm.).

  Wycenę wyślemy do 1 godziny
* W dni robocze w godzinach od 7 do 20.
* W weekendy i święta do 2 godzin.

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Pracujemy 7 dni w tygodniu