Ryczałt ewidencjonowany – zasady, limity i stawki 2026

Masz podobny problem prawny?

Opisz sprawę i otrzymaj wycenę porady od prawnika. Samo zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.

Wycena zwykle w ciągu 1 godziny • Pracujemy 7 dni w tygodniu

Na czym polega ryczałt od przychodów ewidencjonowanych?

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych to forma opodatkowania, w której podstawą obliczenia podatku jest przychód, a nie dochód. Oznacza to, że podatnik nie pomniejsza przychodu o koszty jego uzyskania, na przykład o zakup sprzętu, paliwo, czynsz za lokal, usługi księgowe czy wynagrodzenia pracowników.

W praktyce ryczałt może być korzystny dla osób, które mają stosunkowo niskie koszty działalności albo świadczą usługi, przy których najważniejszym kosztem jest własna praca. Jeżeli jednak firma ponosi wysokie wydatki, opodatkowanie według skali podatkowej albo podatkiem liniowym może okazać się korzystniejsze.

Przedsiębiorca na ryczałcie prowadzi ewidencję przychodów oraz wykaz środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych. Jeżeli osiąga przychody objęte różnymi stawkami, ewidencja powinna pozwalać na przypisanie przychodów do właściwych stawek.

Kto może wybrać ryczałt w 2026 r.?

Ryczałt mogą wybrać osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą samodzielnie, w formie spółki cywilnej albo w formie spółki jawnej niebędącej podatnikiem CIT, jeżeli spełniają warunki ustawowe. Z ryczałtu korzystają także osoby uzyskujące przychody z najmu prywatnego, przy czym od 2023 r. najem prywatny i ryczałt to konstrukcja obligatoryjna w PIT – wynajmujący nie rozlicza już kosztów ani amortyzacji na zasadach ogólnych. Szerzej o skutkach tych zmian piszemy w artykule Najem prywatny ryczałt Polskim Ładzie.

Dla działalności gospodarczej podstawowy limit wynosi 2 000 000 euro przychodów osiągniętych w poprzednim roku podatkowym. W 2026 r. oznacza to limit 8 517 200 zł, liczony według średniego kursu euro NBP z 1 października 2025 r. Jeżeli działalność jest prowadzona w spółce, limit odnosi się do przychodów wszystkich wspólników z tej spółki.

Podatnik rozpoczynający działalność w trakcie roku może wybrać ryczałt bez względu na wysokość przychodów osiągniętych wcześniej z działalności, której jeszcze nie prowadził, o ile nie zachodzi jedno z ustawowych wyłączeń.

Jak i kiedy zgłosić wybór ryczałtu?

Wybór ryczałtu wymaga złożenia oświadczenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego albo zgłoszenia tej formy przez CEIDG. Termin to 20. dzień miesiąca następującego po miesiącu, w którym podatnik osiągnął pierwszy przychód z działalności w danym roku podatkowym. Jeżeli pierwszy przychód pojawił się w grudniu, oświadczenie składa się do końca roku podatkowego.

W przypadku spółki oświadczenie powinni złożyć wszyscy wspólnicy. Raz wybrana forma opodatkowania działa także w kolejnych latach, dopóki podatnik skutecznie z niej nie zrezygnuje albo nie wybierze innej formy opodatkowania.

Przed przejściem na ryczałt warto sprawdzić wybór formy opodatkowania i ograniczenia, bo zmiana może wpływać nie tylko na wysokość podatku, ale też na prawo do wspólnego rozliczenia z małżonkiem, sposób rozliczania ulg oraz wysokość składki zdrowotnej.

Kto nie może korzystać z ryczałtu?

Ustawa przewiduje wyłączenia, które nadal trzeba weryfikować przed wyborem ryczałtu. Z tej formy nie skorzysta m.in. podatnik opłacający podatek w formie karty podatkowej, korzystający z okresowego zwolnienia z podatku dochodowego albo osiągający przychody z prowadzenia apteki, działalności w zakresie kupna i sprzedaży wartości dewizowych lub handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych.

Ryczałtu nie stosuje się także do podatnika wytwarzającego wyroby opodatkowane podatkiem akcyzowym, z wyjątkiem wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii. Szczególnej ostrożności wymaga również świadczenie usług albo sprzedaż towarów na rzecz obecnego lub byłego pracodawcy.

Jeżeli podatnik uzyska przychód ze sprzedaży towarów albo usług na rzecz obecnego lub byłego pracodawcy, a czynności odpowiadają temu, co wykonywał w ramach stosunku pracy w roku podatkowym albo w roku poprzednim, traci prawo do ryczałtu od dnia uzyskania takiego przychodu.

Stawki ryczałtu w 2026 r.

Stawka ryczałtu zależy od rodzaju działalności, a przy usługach najczęściej od właściwej klasyfikacji PKWiU. Od 2022 r. podstawowy katalog stawek obejmuje m.in. 17%, 15%, 14%, 12,5%, 12%, 10%, 8,5%, 5,5% i 3%. W szczególnych przypadkach zastosowanie może mieć również stawka 2%.

Najważniejsze przykłady stawek to:

• 17% – przychody osiągane w zakresie wolnych zawodów;
• 15% – niektóre usługi niematerialne, m.in. reklamowe, fotograficzne, związane z zatrudnieniem, pośrednictwem i kulturą;
• 14% – m.in. usługi w zakresie opieki zdrowotnej, usługi architektoniczne i inżynierskie, badania i analizy techniczne oraz specjalistyczne projektowanie;
• 12% – wybrane usługi informatyczne, w tym związane z oprogramowaniem, doradztwem w zakresie sprzętu komputerowego, instalowaniem oprogramowania oraz zarządzaniem siecią i systemami informatycznymi;
• 10% – usługi w zakresie kupna i sprzedaży nieruchomości na własny rachunek;
• 8,5% do 100 000 zł i 12,5% od nadwyżki ponad 100 000 zł – m.in. najem i wybrane usługi związane z zakwaterowaniem lub obsługą nieruchomości;
• 8,5% – działalność usługowa, dla której ustawa nie przewiduje innej stawki;
• 5,5% – m.in. działalność wytwórcza i roboty budowlane;
• 3% – m.in. działalność usługowa w zakresie handlu oraz część działalności gastronomicznej.

Praktyczne zastosowanie stawki właściwej dla działalności handlowej opisuje artykuł o handlu samochodami na ryczałcie.

Przy usługach transportowych trzeba osobno sprawdzić klasyfikację i zakres świadczenia; przykładowo Ryczałt taksówki stawka 8 5 może wymagać innej analizy niż ogólna działalność usługowa.

W branży informatycznej sama nazwa usługi nie wystarcza do ustalenia podatku. Programowanie, doradztwo, wsparcie techniczne, testowanie albo administrowanie systemami mogą prowadzić do różnych kwalifikacji, dlatego specyficzne stawki ryczałtu IT opisaliśmy w osobnym tekście.

Ryczałt miesięczny, kwartalny i PIT-28

Co do zasady ryczałt wpłaca się miesięcznie – do 20. dnia miesiąca za miesiąc poprzedni, a za grudzień do 20 stycznia następnego roku. Podatnik może rozliczać ryczałt kwartalnie, jeżeli rozpoczyna działalność albo jego przychody z działalności prowadzonej samodzielnie lub przychody spółki w poprzednim roku nie przekroczyły równowartości 200 000 euro. W 2026 r. limit kwartalny wynosi 851 720 zł.

Roczne rozliczenie składa się na formularzu PIT-28. Aktualny termin to 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Zeznanie PIT-28 za 2025 r. należy więc złożyć do 30 kwietnia 2026 r. W usłudze Twój e-PIT zeznanie PIT-28 nie jest automatycznie akceptowane tak jak część prostych zeznań pracowniczych – podatnik powinien je samodzielnie uzupełnić, sprawdzić i zaakceptować.

Najczęstsze błędy przy ryczałcie

Najczęstsze problemy dotyczą zbyt późnego złożenia oświadczenia, błędnej stawki ryczałtu, braku rozdzielenia przychodów według stawek, pominięcia ustawowych wyłączeń oraz traktowania ryczałtu jako zawsze najkorzystniejszej formy opodatkowania. W rzeczywistości opłacalność zależy od marży, kosztów, rodzaju usług, składki zdrowotnej, ulg i sytuacji rodzinnej podatnika.

Trzeba też pamiętać, że ryczałt z działalności gospodarczej co do zasady wyłącza możliwość wspólnego rozliczenia z małżonkiem lub jako osoba samotnie wychowująca dziecko, chyba że podatnik składa tzw. zerowy PIT-28 i spełnia pozostałe warunki ustawowe.

FAQ

Podsumowanie

Ryczałt ewidencjonowany pozostaje prostą i często korzystną formą opodatkowania, ale wymaga sprawdzenia limitu przychodów, ustawowych wyłączeń, terminu wyboru oraz właściwej stawki. Najważniejsza różnica wobec skali podatkowej i podatku liniowego polega na tym, że podatek jest liczony od przychodu, bez rozliczania kosztów.

Przedsiębiorca powinien szczególnie uważać na usługi dla byłego pracodawcy, prawidłową klasyfikację PKWiU i rozdzielanie przychodów objętych różnymi stawkami. W przypadku najmu prywatnego ryczałt jest obecnie zasadą, a nie dobrowolną alternatywą dla rozliczenia kosztowego.

Źródła

• Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne – tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 843, w szczególności art. 4, art. 6, art. 8, art. 9, art. 12, art. 15 i art. 21.
• Ministerstwo Finansów – opodatkowanie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.
• Ministerstwo Finansów – stawki i limity PIT, w tym limity ryczałtu na 2026 r..
• Biznes.gov.pl – rozliczenie PIT-28.