Rozliczenie zagranicznych ETF w PIT

ETF zagraniczny a polska rezydencja podatkowa

Podstawowe znaczenie ma miejsce zamieszkania podatnika dla celów podatkowych. Osoba, która ma miejsce zamieszkania w Polsce, podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Oznacza to, że rozlicza w Polsce całość swoich dochodów, bez względu na to, gdzie znajduje się źródło przychodu, gdzie działa broker i na jakiej giełdzie notowany jest ETF.

Jeżeli inwestor mieszka w Polsce i kupuje ETF notowany np. w USA, Irlandii, Niemczech albo Luksemburgu, zagraniczny charakter inwestycji nie wyłącza polskiego PIT. Trzeba natomiast uwzględnić właściwą umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz to, czy za granicą pobrano podatek u źródła.

W praktyce inaczej rozlicza się sprzedaż lub umorzenie jednostek ETF, a inaczej okresowe wypłaty z ETF dystrybuującego. Dlatego przed rozliczeniem warto ustalić, czy podatnik osiągnął dochód ze zbycia instrumentu, dywidendę, inną wypłatę z funduszu, czy jedynie niezrealizowany wzrost wartości rachunku.

Sprzedaż ETF i PIT-38 po zmianach od 2024 roku

Obecnie dochody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, pochodnych instrumentów finansowych, udziałów, akcji oraz z umorzenia, odkupienia, wykupienia albo unicestwienia w inny sposób tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych są objęte art. 30b ustawy o PIT. Stawka podatku wynosi 19% dochodu.

To ważna zmiana w stosunku do starszych opracowań. W przypadku funduszy kapitałowych od 2024 roku rozliczenie zostało przeniesione do zasad właściwych dla PIT-38. Dlatego nie należy już automatycznie zakładać, że sprzedaż lub odkupienie zagranicznego ETF rozlicza się wyłącznie jako zryczałtowany podatek z art. 30a, bez możliwości wykazania kosztów i straty.

W praktyce ETF może być kwalifikowany jako papier wartościowy albo jako tytuł uczestnictwa w instytucji wspólnego inwestowania, zależnie od konstrukcji danego instrumentu. Dla inwestora najczęściej kluczowy jest jednak skutek: dochód ze sprzedaży lub umorzenia rozlicza się w PIT-38, obliczając różnicę między przychodem a kosztami uzyskania przychodu.

Inaczej rozlicza się natomiast podatek od kryptowalut, ponieważ waluty wirtualne podlegają odrębnym zasadom ustawy o PIT.

Podobnie jak przy ETF, zagraniczne obligacje mogą powodować obowiązek rozliczenia dochodu kapitałowego w Polsce, a szczegóły zależą od rodzaju instrumentu i dokumentów otrzymanych od brokera.

Jak obliczyć dochód ze sprzedaży zagranicznego ETF?

Dochód to co do zasady przychód ze sprzedaży pomniejszony o koszty uzyskania przychodu. Do kosztów można zaliczyć przede wszystkim wydatki na nabycie ETF oraz udokumentowane opłaty transakcyjne, np. prowizje maklerskie, jeżeli są bezpośrednio związane z nabyciem albo sprzedażą.

Przy rozliczeniu zagranicznego rachunku inwestycyjnego podatnik zwykle nie otrzyma polskiego PIT-8C. Nie zwalnia to jednak z obowiązku rozliczenia. Trzeba samodzielnie przygotować zestawienie transakcji, ustalić przychody, koszty, daty transakcji, zastosowane kursy NBP oraz ewentualny podatek pobrany za granicą.

Kwoty w walucie obcej należy przeliczyć zgodnie z art. 11a ustawy o PIT. Przychód przelicza się według średniego kursu NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu, a koszty według średniego kursu NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu. Warto zachować historię transakcji, raport roczny brokera i tabele kursów, ponieważ urząd skarbowy może poprosić o wyjaśnienia.

ETF akumulujący i ETF dystrybuujący

ETF akumulujący reinwestuje dochody w ramach funduszu. Jeżeli inwestor tylko posiada taki ETF i nie otrzymuje wypłaty, sam wzrost wartości jednostki nie jest jeszcze przychodem do opodatkowania w rocznym PIT. Rozliczenie nastąpi dopiero przy sprzedaży, odkupieniu, wykupieniu albo umorzeniu.

ETF dystrybuujący może wypłacać inwestorowi środki, np. dywidendy albo inne pożytki. Taka wypłata może być opodatkowana za granicą podatkiem u źródła, a następnie wymagać rozliczenia w Polsce. Co do zasady polska stawka podatku od dochodów kapitałowych wynosi 19%, ale podatek zapłacony za granicą można odliczyć tylko do limitu wynikającego z ustawy PIT i właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Nie każda zagraniczna informacja podatkowa od brokera odpowiada polskim zasadom PIT. Zdarza się, że raport wskazuje wynik w walucie obcej, stosuje inną metodę kolejności sprzedaży albo nie pokazuje danych potrzebnych do polskiego PIT-38. W takim przypadku podatnik powinien przygotować własne rozliczenie zgodne z polskimi przepisami.

PIT/ZG i podatek zapłacony za granicą

Jeżeli dochód z ETF ma charakter zagraniczny, trzeba sprawdzić, czy poza PIT-38 potrzebny jest załącznik PIT/ZG. Formularz PIT/ZG służy do wykazania dochodów lub przychodów z zagranicy oraz podatku zapłaconego za granicą, odrębnie dla każdego państwa.

W przypadku dochodów rozliczanych na podstawie art. 30b ustawy o PIT, ustawa przewiduje mechanizm odliczenia podatku zapłaconego za granicą, jeżeli dochód nie jest zwolniony w Polsce. Odliczenie nie może przekroczyć części polskiego podatku przypadającej proporcjonalnie na dochód zagraniczny.

Jeżeli zagraniczny broker nie pobrał żadnego podatku, podatnik nadal rozlicza dochód w Polsce, ale nie wykazuje odliczenia zagranicznego podatku. Jeżeli podatek został pobrany, trzeba mieć dokumenty potwierdzające jego wysokość oraz państwo poboru.

Strata na zagranicznym ETF

Jeżeli koszty przewyższają przychód, powstaje strata. Po zmianach obowiązujących od rozliczenia za 2024 rok stratę z odpłatnego zbycia instrumentów kapitałowych oraz z tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych wykazuje się w PIT-38 i można ją rozliczać według zasad przewidzianych dla tego źródła przychodów.

Co do zasady stratę można odliczyć od dochodu z tego samego źródła w kolejnych pięciu latach podatkowych, z limitem 50% straty w jednym roku albo jednorazowo do 5 000 000 zł, przy czym nadwyżka pozostaje do rozliczenia w pozostałych latach. Trzeba jednak uważać na straty historyczne, zwłaszcza z funduszy kapitałowych sprzed 2024 roku, ponieważ ich rozliczenie może podlegać odmiennym ograniczeniom.

Dochodu z ETF nie łączy się z dochodami opodatkowanymi według skali podatkowej, np. z wynagrodzeniem za pracę. Nie można więc pomniejszyć pensji, emerytury albo dochodu z umowy zlecenia o stratę z ETF.

Termin złożenia PIT i zapłaty podatku

PIT-38 składa się po zakończeniu roku podatkowego, zasadniczo od 15 lutego do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Do tego samego terminu należy zapłacić podatek wynikający z zeznania.

Jeżeli podatnik nie wykaże zagranicznych ETF, urząd skarbowy może zakwestionować rozliczenie, naliczyć odsetki za zwłokę, a w poważniejszych przypadkach sprawa może mieć także konsekwencje karne skarbowe. W razie pomyłki można złożyć korektę zeznania, a jeżeli podatek został zaniżony, trzeba dopłacić zaległość wraz z odsetkami.

FAQ

Podsumowanie

Rozliczenie zagranicznych ETF wymaga ustalenia rodzaju przychodu, przeliczenia kwot na złote i zastosowania aktualnych zasad PIT. Najważniejsza zmiana polega na tym, że dochody ze sprzedaży lub umorzenia tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych są obecnie rozliczane w PIT-38 według art. 30b ustawy o PIT, a nie wyłącznie jako zryczałtowany podatek bez wykazywania kosztów.

Najbezpieczniej przygotować rozliczenie na podstawie pełnej historii transakcji, raportów brokera, kursów NBP i dokumentów potwierdzających ewentualny podatek pobrany za granicą. Przy większej liczbie transakcji albo kilku państwach inwestycji warto sprawdzić również obowiązek złożenia PIT/ZG.

Źródła

• Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, w szczególności art. 3, art. 11a, art. 30a, art. 30b i art. 45: tekst jednolity ustawy o PIT.
• Ministerstwo Finansów, informacje o zbyciu jednostek uczestnictwa w funduszu kapitałowym: podatki.gov.pl.
• Ministerstwo Finansów, broszura informacyjna do PIT-38 za 2025 r.: broszura PIT-38.
• Ministerstwo Finansów, formularz PIT/ZG: PIT/ZG.