Jak uzyskać wypis i wyrys z ewidencji gruntów?

Wypis i wyrys z ewidencji gruntów – czym są i kiedy są potrzebne?

Wypis z rejestru gruntów jest dokumentem tekstowym sporządzanym na podstawie ewidencji gruntów i budynków, czyli EGiB. Ewidencja ta obejmuje informacje o działkach, budynkach i lokalach, a także o właścicielach i innych podmiotach władających nieruchomościami. Wypis może zawierać m.in. numer działki, obręb ewidencyjny, powierzchnię, rodzaje użytków gruntowych, klasy bonitacyjne, oznaczenie księgi wieczystej, dane budynków oraz dane podmiotowe, jeżeli wnioskodawca jest uprawniony do ich otrzymania.

Wyrys z mapy ewidencyjnej ma charakter graficzny. Pokazuje położenie działki, jej granice ewidencyjne, sąsiednie działki, numery działek i inne oznaczenia wynikające z mapy ewidencyjnej. W praktyce często zamawia się komplet: wypis z rejestru gruntów wraz z wyrysem z mapy ewidencyjnej.

Takie dokumenty są potrzebne przede wszystkim przy sprzedaży lub zakupie nieruchomości, staraniu się o kredyt hipoteczny, sporządzaniu operatu szacunkowego, podziale działki, dziale spadku, zakładaniu księgi wieczystej, prostowaniu oznaczenia nieruchomości albo przy dokonywaniu wpisów w księdze wieczystej nieruchomości. Przy sprzedaży lub podziale nieruchomości wypis i wyrys pomagają także sprawdzić powierzchnię, oznaczenie działki i uregulowanie stanu prawnego działki.

Warto pamiętać, że ewidencja gruntów i budynków nie zastępuje księgi wieczystej. Księga wieczysta służy przede wszystkim ujawnianiu praw do nieruchomości, natomiast EGiB zawiera dane opisowe i kartograficzne wykorzystywane m.in. w obrocie nieruchomościami, podatkach, planowaniu przestrzennym i oznaczaniu nieruchomości w księgach wieczystych.

Kto może uzyskać wypis i wyrys z rejestru gruntów?

Zakres dostępu zależy od tego, jakich danych dotyczy wniosek. Informacje opisowe o działce są szerzej dostępne, natomiast wypis zawierający dane właścicieli lub innych osób ujawnionych w EGiB podlega ograniczeniom. Pełny wypis z danymi podmiotowymi może uzyskać przede wszystkim właściciel, użytkownik wieczysty, osoba lub jednostka organizacyjna władająca gruntem, budynkiem albo lokalem, którego dotyczy wniosek.

Dokument może otrzymać także osoba, firma albo instytucja, która wykaże interes prawny. Interes prawny musi wynikać z konkretnego przepisu prawa lub konkretnego stosunku prawnego, np. z toczącego się postępowania sądowego, administracyjnego, egzekucyjnego, roszczenia dotyczącego nieruchomości albo obowiązku wykazania danych w innym postępowaniu. Sam interes faktyczny, na przykład zamiar zakupu działki, ciekawość co do właściciela sąsiedniej nieruchomości albo ogólny plan inwestycyjny, może okazać się niewystarczający.

Organy administracji publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne mogą żądać danych wtedy, gdy jest to związane z realizacją ich zadań. W praktyce dokumenty są też potrzebne na żądanie organów administracji publicznej, banku, notariusza, sądu, geodety, rzeczoznawcy majątkowego albo pełnomocnika prowadzącego sprawę właściciela.

Gdzie złożyć wniosek o wypis i wyrys?

Wniosek składa się do organu właściwego według położenia nieruchomości. Dla większości nieruchomości będzie to starostwo powiatowe, zwykle wydział geodezji i kartografii albo powiatowy ośrodek dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej. W miastach na prawach powiatu właściwy jest urząd miasta.

Wniosek można złożyć osobiście w urzędzie, wysłać pocztą albo złożyć przez pełnomocnika. W części powiatów dostępne jest również złożenie wniosku online przez portal geodezyjny albo za pośrednictwem usług wskazanych przez Portal Informacyjny Służby Geodezyjnej i Kartograficznej. Nie każdy powiat obsługuje jednak pełną procedurę elektroniczną, dlatego przed złożeniem wniosku warto sprawdzić stronę właściwego urzędu.

Do wniosku należy podać dane pozwalające zidentyfikować nieruchomość: gminę, obręb ewidencyjny, numer działki, a gdy jest znany także numer księgi wieczystej. Trzeba również zaznaczyć, czy chodzi o sam wypis, sam wyrys, komplet wypisu i wyrysu, wypis bez danych osobowych czy inny dokument z operatu ewidencyjnego.

Jak uzasadnić wniosek, gdy nie jesteś właścicielem?

Jeżeli wniosek składa właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości, uzasadnienie jest zwykle proste, bo uprawnienie wynika z prawa do nieruchomości. Inaczej jest wtedy, gdy dokument chce uzyskać osoba trzecia. W takim przypadku trzeba wskazać, dlaczego wypis albo wyrys jest potrzebny i jaki konkretny przepis, postępowanie albo dokument potwierdza interes prawny.

Przykładem może być wezwanie sądu do przedłożenia dokumentów, sprawa o dział spadku, postępowanie rozgraniczeniowe, egzekucja, postępowanie administracyjne dotyczące nieruchomości albo pełnomocnictwo od właściciela. Jeżeli wniosek składa pełnomocnik, powinien dołączyć pełnomocnictwo i – co do zasady – dowód uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, o ile nie zachodzi ustawowe zwolnienie.

Wniosek online, w urzędzie albo listownie – procedura krok po kroku

Procedura zwykle wygląda podobnie niezależnie od sposobu złożenia wniosku. Najpierw trzeba ustalić właściwy urząd, pobrać albo wypełnić formularz wniosku, wskazać nieruchomość, określić rodzaj potrzebnego dokumentu i sposób odbioru. Następnie urząd weryfikuje, czy wnioskodawca jest uprawniony do otrzymania żądanego dokumentu i oblicza należną opłatę.

W wielu urzędach nie należy robić przedpłaty bez wcześniejszego sprawdzenia zasad danej jednostki. Urząd może wystawić Dokument Obliczenia Opłaty, a dopiero po zapłacie przygotować dokumenty. Opłatę można najczęściej uiścić przelewem na rachunek urzędu albo w kasie, jeżeli urząd prowadzi obsługę kasową.

Gotowy wypis i wyrys można odebrać osobiście, otrzymać pocztą albo – jeżeli urząd udostępnia taką możliwość – w formie elektronicznej. Dokument elektroniczny powinien być opatrzony kwalifikowaną pieczęcią albo podpisem elektronicznym organu, aby mógł być używany jako dokument urzędowy.

Ile kosztuje wypis i wyrys z ewidencji gruntów?

Opłaty za wypisy i wyrysy wynikają z przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz tabel stawek. Wysokość opłaty zależy od rodzaju dokumentu, formy wydania i jednostki rozliczeniowej. W praktyce urząd powinien poinformować o konkretnej kwocie przed wydaniem dokumentu albo wskazać ją w Dokumencie Obliczenia Opłaty.

Podane kwoty dotyczą najczęściej jednej jednostki rozliczeniowej. Jeżeli nieruchomość obejmuje kilka działek w tym samym obrębie ewidencyjnym i w tej samej jednostce rejestrowej, opłata może być liczona łącznie. Jeżeli jednak wniosek obejmuje kilka obrębów albo różne jednostki rejestrowe, koszt może wzrosnąć.

Dodatkowo może pojawić się opłata skarbowa od pełnomocnictwa, standardowo 17 zł, jeżeli sprawę załatwia pełnomocnik i nie ma zastosowania zwolnienie, np. dla pełnomocnictwa udzielonego najbliższej rodzinie.

Ile czeka się na wypis i wyrys?

Przepisy nie wskazują jednego sztywnego terminu, w którym każdy urząd musi wydać wypis i wyrys. W praktyce czas oczekiwania wynosi zwykle od kilku dni roboczych do około dwóch tygodni, ale zależy od obciążenia urzędu, kompletności wniosku, sposobu odbioru i tego, czy trzeba wyjaśniać interes prawny wnioskodawcy.

Jeżeli wniosek jest niekompletny, urząd może wezwać do jego uzupełnienia, np. do wskazania danych działki, dołączenia pełnomocnictwa, dokumentu potwierdzającego interes prawny albo potwierdzenia opłaty. Brak uzupełnienia może spowodować pozostawienie sprawy bez dalszego biegu albo odmowę udostępnienia danych.

Czy wypis i wyrys mają termin ważności?

Wypis i wyrys z ewidencji gruntów i budynków nie mają jednego ustawowego terminu ważności, który obowiązywałby we wszystkich sprawach. Dokument potwierdza stan danych ujawnionych w EGiB na dzień jego wydania. Jeżeli po wydaniu dokumentu nastąpią zmiany ewidencyjne, np. podział działki, zmiana powierzchni, aktualizacja użytków albo zmiana właściciela, wcześniejszy dokument może nie odzwierciedlać aktualnego stanu.

W praktyce banki, notariusze, sądy i urzędy często wymagają dokumentu aktualnego, niekiedy nie starszego niż 3 miesiące. Nie wynika to jednak z jednej ogólnej zasady ustawowej, lecz z wymogów danej instytucji albo rodzaju sprawy. Przed zamówieniem dokumentu warto więc sprawdzić, jak świeży wypis i wyrys będzie wymagany w konkretnej procedurze.

Co zrobić, gdy urząd odmówi wydania wypisu?

Najczęstszym powodem odmowy jest brak wykazania interesu prawnego, zwłaszcza gdy wnioskodawca żąda wypisu zawierającego dane właściciela lub innego podmiotu ujawnionego w ewidencji. Organ może uznać, że przedstawione okoliczności wskazują jedynie na interes faktyczny, a nie prawny.

Jeżeli problemem jest odmowa wydania wypisu, należy ustalić, w jakiej formie organ rozstrzygnął sprawę i jaki środek prawny przysługuje w konkretnym przypadku. W zależności od formy działania organu może chodzić o odwołanie w toku administracyjnym albo o skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Warto zachować pismo z urzędu, wezwania do uzupełnienia braków, potwierdzenie złożenia wniosku i dokumenty, które miały wykazywać interes prawny.

FAQ

Podsumowanie

Wypis i wyrys z ewidencji gruntów i budynków są dokumentami potrzebnymi w wielu sprawach dotyczących nieruchomości. Najważniejsze jest ustalenie właściwego urzędu, prawidłowe oznaczenie działki oraz wybranie właściwego rodzaju dokumentu. Właściciel zwykle nie ma problemu z uzyskaniem pełnego wypisu, ale osoba trzecia musi wykazać interes prawny, zwłaszcza gdy dokument zawiera dane właściciela.

Przed złożeniem wniosku warto sprawdzić wymagania notariusza, banku, sądu albo urzędu, dla którego dokument ma być przygotowany. Pozwoli to uniknąć sytuacji, w której zamówiony zostanie niewłaściwy rodzaj dokumentu albo dokument zbyt stary dla danej procedury.

Źródła

• Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne, w szczególności art. 20, art. 21, art. 24, art. 40a–40d oraz załącznik z tabelami opłat: Dz.U. 2024 poz. 1151 ze zm.
• Usługa publiczna Gov.pl: Uzyskaj wypis i wyrys z ewidencji gruntów i budynków.
• Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków: Dz.U. 2021 poz. 1390 ze zm.
• Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 28 lipca 2020 r. w sprawie wzorów wniosków o udostępnienie materiałów PZGiK, licencji i Dokumentu Obliczenia Opłaty: Dz.U. 2020 poz. 1322.
• Wyrok WSA w Poznaniu z dnia 21 maja 2025 r., II SA/Po 188/25 – w zakresie znaczenia interesu prawnego przy żądaniu danych z EGiB.