Zakup towaru z AliExpress – czy trzeba płacić cło i VAT?

Zakup z AliExpress a import towarów spoza UE

Zakup na AliExpress najczęściej oznacza sprowadzenie towaru z państwa trzeciego, czyli spoza Unii Europejskiej. Wprowadzenie takiej przesyłki na obszar celny UE jest importem i wymaga odprawy celnej, nawet jeżeli w praktyce większość formalności wykonuje operator pocztowy, kurier, platforma sprzedażowa albo przedstawiciel celny. Przy sprzedaży konsumentom w Unii Europejskiej znaczenie mają również: OSS i IOSS.

Inaczej wygląda sytuacja, gdy towar jest wysyłany z magazynu znajdującego się już w Unii Europejskiej. W takim przypadku kupujący zwykle nie przechodzi odprawy importowej przy doręczeniu, ponieważ towar został wcześniej dopuszczony do obrotu w UE. Nadal trzeba jednak sprawdzić, czy cena obejmuje VAT oraz czy sprzedawca prawidłowo udokumentował sprzedaż.

Kiedy nie trzeba płacić cła za przesyłkę z AliExpress?

Podstawową zasadą jest zwolnienie z należności celnych przywozowych dla przesyłek zawierających towary o niewielkiej wartości, wysyłanych bezpośrednio z państwa trzeciego do odbiorcy w Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 23 rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009 za towary o niewielkiej wartości uważa się towary, których rzeczywista wartość nie przekracza 150 euro na przesyłkę.

Limit 150 euro dotyczy pojedynczej przesyłki, a nie łącznej wartości zakupów w miesiącu czy roku. Jeżeli więc kupujący zamówi kilka oddzielnych przesyłek, każdą trzeba oceniać osobno. Nie oznacza to jednak, że można sztucznie dzielić jedno zamówienie tylko po to, aby uniknąć należności – w razie wątpliwości organ celny może badać rzeczywisty charakter transakcji.

Zwolnienia celnego nie stosuje się między innymi do wyrobów alkoholowych, perfum i wód toaletowych oraz tytoniu i wyrobów tytoniowych. Dodatkowe ograniczenia mogą też wynikać z przepisów dotyczących akcyzy, bezpieczeństwa produktów, znaków CE, ochrony własności intelektualnej, leków, kosmetyków albo produktów podlegających szczególnym kontrolom.

Cło a VAT – dlaczego przesyłka do 150 euro może nadal wymagać dopłaty?

Cło i VAT to dwie różne należności. Zwolnienie z cła do 150 euro nie oznacza zwolnienia z podatku VAT. Aktualnie art. 51 ustawy o VAT, który dawniej przewidywał zwolnienie dla przesyłek o niskiej wartości, jest uchylony. W praktyce oznacza to, że handlowy zakup towaru z AliExpress może być objęty VAT niezależnie od tego, czy sama przesyłka jest zwolniona z cła.

Przy przesyłkach o wartości do 150 euro często stosowana jest procedura IOSS. Jeżeli sprzedawca albo platforma korzysta z IOSS, VAT powinien zostać pobrany od kupującego już przy składaniu zamówienia. Wtedy przy doręczeniu nie powinno się ponownie pobierać tego samego podatku, o ile dane IOSS zostały prawidłowo przekazane do zgłoszenia celnego.

Jeżeli VAT nie został pobrany przy zakupie albo zgłoszenie nie zawiera prawidłowych danych, podatek może zostać naliczony przy imporcie. Wtedy pobiera go Poczta Polska, firma kurierska albo przedstawiciel celny. Do kwoty podatku mogą dojść opłaty manipulacyjne lub opłaty za przedstawicielstwo celne, które nie są podatkiem ani cłem, lecz wynagrodzeniem operatora za obsługę odprawy.

Przesyłki pocztowe i kurierskie – kto dokonuje odprawy?

W przypadku przesyłek obsługiwanych przez Pocztę Polską znaczenie ma art. 65a ustawy – Prawo celne. Przepis ten przewiduje pobór należności przywozowych przez operatora pocztowego przed wydaniem przesyłki odbiorcy oraz przekazanie pobranych kwot właściwemu organowi.

Przesyłki kurierskie działają podobnie z punktu widzenia kupującego, ale podstawą działania jest zwykle pełnomocnictwo, regulamin przewoźnika albo usługa przedstawicielstwa celnego. Kurier może poprosić o potwierdzenie zapłaty, fakturę, zrzut ekranu zamówienia albo dodatkowe informacje o towarze. Brak dokumentów może opóźnić odprawę lub spowodować zwrot przesyłki.

Jeżeli operator naliczył VAT lub cło mimo tego, że podatek był już zapłacony przy zakupie, warto zachować dowód zapłaty, potwierdzenie zamówienia, numer IOSS widoczny w dokumentach oraz dokument odprawy. Dalsze działanie zależy od tego, kto popełnił błąd: sprzedawca, platforma, operator czy przedstawiciel celny.

Zakup prywatny, prezent i zakup firmowy

Typowy zakup na AliExpress jest transakcją handlową, nawet jeżeli kupującym jest osoba fizyczna nabywająca rzecz do prywatnego użytku. Nie należy więc mylić go ze zwolnieniem przewidzianym w art. 52 ustawy o VAT dla niehandlowych przesyłek od osoby fizycznej do osoby fizycznej. To zwolnienie może mieć zastosowanie tylko wtedy, gdy przesyłka jest okazjonalna, nie ma charakteru handlowego, odbiorca nic nie płaci nadawcy, a jej wartość nie przekracza równowartości 45 euro.

Jeżeli towar jest kupowany do firmy, do dalszej sprzedaży albo jako element działalności gospodarczej, dochodzą obowiązki dokumentacyjne, ewidencyjne i podatkowe. Przedsiębiorca powinien zadbać o prawidłowe dane importera, dokument odprawy, możliwość odliczenia VAT naliczonego oraz prawidłowe rozliczenie późniejszej sprzedaży, a także sprawdzić zasady takie jak obowiązek rejestracji do VAT. Zasady różnią się przy imporcie przy działalności gospodarczej, a przy dalszej odsprzedaży w UE importowanego towaru pojawia się VAT należny i obowiązki związane z dokumentowaniem sprzedaży. Osobnym zagadnieniem, już poza samym importem drobnych przesyłek, jest VAT przy podziale majątku firmowego.

Nie każdy import z państwa trzeciego jest zwykłą przesyłką e-commerce. Przy sprowadzenie samochodu z zagranicy jak samochód obowiązują dodatkowe procedury akcyzowe, rejestracyjne i dokumentacyjne, których nie można oceniać według prostego limitu 150 euro dla drobnych przesyłek.

Jak praktycznie sprawdzić, czy trzeba dopłacić cło lub VAT?

Najpierw warto ustalić, skąd faktycznie wysyłany jest towar. Opis aukcji może wskazywać magazyn w UE, ale dokumenty przewozowe mogą pokazywać wysyłkę z Chin albo innego państwa trzeciego. Następnie trzeba sprawdzić rzeczywistą wartość przesyłki, rodzaj towaru, ewentualne wyłączenia ze zwolnień oraz to, czy VAT został pobrany przy zakupie.

Przy towarach do 150 euro najczęstszy scenariusz jest taki, że cło nie wystąpi, ale VAT jest uwzględniony w cenie albo pobierany przy doręczeniu. Przy towarach powyżej 150 euro należy liczyć się z pełniejszą odprawą, VAT oraz możliwością naliczenia cła według właściwej klasyfikacji taryfowej. Stawka cła zależy od rodzaju towaru, a nie od samego faktu zakupu na AliExpress.

W razie sporu istotne są dokumenty: potwierdzenie zamówienia, faktura lub rachunek, dowód zapłaty, dokument przewozowy, zgłoszenie celne, Poświadczone Zgłoszenie Celne, wiadomości od operatora oraz ewentualne potwierdzenie pobrania VAT przez platformę. Bez tych dokumentów trudno skutecznie kwestionować naliczone opłaty.

FAQ

Czy za każdy zakup z AliExpress trzeba płacić cło?

Nie. Jeżeli rzeczywista wartość towarów w przesyłce nie przekracza 150 euro, przesyłka co do zasady korzysta ze zwolnienia z cła. Wyjątki dotyczą między innymi określonych wyrobów akcyzowych, perfum, wód toaletowych oraz towarów objętych szczególnymi ograniczeniami.

Czy przesyłka do 150 euro jest zwolniona także z VAT?

Nie. Limit 150 euro dotyczy zwolnienia z cła, a nie automatycznego zwolnienia z VAT. Po 1 lipca 2021 r. VAT od handlowych przesyłek o niskiej wartości może być należny niezależnie od wartości paczki.

Co oznacza VAT pobrany przez AliExpress przy zakupie?

Najczęściej oznacza to zastosowanie procedury IOSS dla przesyłki do 150 euro. Jeżeli dane zostały prawidłowo przekazane do odprawy, kupujący nie powinien ponownie płacić VAT przy doręczeniu tej samej przesyłki.

Czy prezent spoza UE do 45 euro jest zwolniony z VAT?

Może być zwolniony, ale tylko przy spełnieniu warunków z art. 52 ustawy o VAT. Musi to być okazjonalna, niehandlowa przesyłka od osoby fizycznej do osoby fizycznej, za którą odbiorca nie płaci nadawcy. Typowy zakup na AliExpress nie spełnia tego warunku.

Czy przy zakupie firmowym z AliExpress obowiązują inne zasady?

Tak. Sam limit celny 150 euro może mieć znaczenie również przy zakupie firmowym, ale przedsiębiorca musi dodatkowo zadbać o dokumenty importowe, prawidłowe rozliczenie VAT, ewidencję kosztu oraz późniejszą sprzedaż towaru, jeżeli jest przeznaczony do odsprzedaży.

Podsumowanie

Przy zakupach z AliExpress najważniejsze jest rozróżnienie cła i VAT. Przesyłka o wartości do 150 euro zwykle nie powoduje obowiązku zapłaty cła, ale nadal może być objęta VAT. Podatek może być pobrany przy zakupie przez platformę albo przy imporcie przez operatora pocztowego lub kuriera.

Artykuł w starszej wersji wskazywał na zwolnienie z VAT do 22 euro. Ta informacja jest obecnie nieaktualna, ponieważ art. 51 ustawy o VAT jest uchylony. Aktualnie przy typowych zakupach internetowych spoza UE trzeba zakładać, że VAT wystąpi, chyba że zastosowanie ma szczególne zwolnienie, na przykład dla niehandlowych przesyłek od osoby fizycznej do osoby fizycznej do 45 euro.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. 2004 nr 54 poz. 535
2. Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne - Dz.U. 2004 nr 68 poz. 622
3. Rozporządzenie Rady (WE) nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiające wspólnotowy system zwolnień celnych - EUR-Lex
4. Informacje Ministerstwa Finansów o procedurze IOSS i zasadach VAT e-commerce - podatki.gov.pl
5. Informacje PUESC dotyczące przywozowych zgłoszeń celnych w obrocie pocztowym i kurierskim - puesc.gov.pl