Mamy 12 503 opinii naszych Klientów

Indywidualne porady prawne

Pliki można dodać w kolejnym kroku
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!

Podatek od zasiedzenia

Jednym ze sposobów nabycia tytułu własności nieruchomości jest zasiedzenie. Oprócz kwestii cywilnoprawnych przeanalizujemy również podatkowe skutki zasiedzenia, w tym możliwość korzystania ze zwolnienia od podatku w tym zakresie.

Podatek od zasiedzenia

Instytucja zasiedzenia

Zgodnie z art. 172 § 1 Kodeksu cywilnego (K.c.) – posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze. Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze – art. 172 § 2 K.c.

Istotą zasiedzenia jest nabycie prawa przez osobę nieuprawnioną wskutek faktycznego wykonywania przez nią tego prawa przez określony ustawą czas. Zasiedzenie prowadzi do nabycia przez posiadacza własności na skutek długotrwałego posiadania przez niego rzeczy, czemu towarzyszy utrata własności przez dotychczasowego właściciela, który w przeszłości utracił posiadanie rzeczy. Na skutek zasiedzenia, które następuje ex lege, dotychczasowy uprawniony traci swoje prawo, a nabywca uzyskuje je niezależnie od niego.

WAŻNE!

Nabycie tytułem zasiedzenia jest tzw. nabyciem pierwotnym dokonywanym przez posiadacza nieruchomości niebędącego jej właścicielem i jest stwierdzane przez sąd w sytuacji, gdy rzeczywisty stan posiadania jest inny niż stan prawny nieruchomości.

Czy od zasiedzenia jest podatek?

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy SD – podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem zasiedzenia. Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy nabywanych w drodze zasiedzenia.

Podkreślenia wymaga, że obowiązek podatkowy spoczywa wyłącznie na osobach fizycznych (pismo z dnia 25.08.2021 r. wydane przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, 0111-KDIB2-3.4015.107.2021.3.JKA).

Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy – obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze zasiedzenia – z chwilą uprawomocnienia się postanowienia sądu stwierdzającego zasiedzenie. Zgodnie zaś z art. 7 ust. 4 ww. ustawy, przy nabyciu w drodze zasiedzenia wyłącza się z podstawy opodatkowania wartość nakładów dokonanych na rzecz przez nabywcę podczas biegu zasiedzenia. Jeżeli budynek stanowiący część składową gruntu będącego przedmiotem nabycia został wzniesiony przez osobę nabywającą nieruchomość przez zasiedzenie, z podstawy opodatkowania wyłącza się wartość tego budynku (ust. 5 powołanego art. 7 ww. ustawy).

Zaznaczmy, że wielkość i wartość nakładów na przedmiot zasiedzenia może być dowodzona dokumentami (fakturami lub rachunkami), ale również zeznaniami stron i świadków lub opinią biegłego. Do nakładów na nieruchomość będącą przedmiotem zasiedzenia wliczać się będą zarówno zakupione przez podatników materiały na budowę budynku będącego przedmiotem zasiedzenia, jak i wartość własnej pracy. Celem wyłączenia z opodatkowania wartości poniesionych nakładów przez podatnika jest dążenie ustawodawcy do uniknięcia opodatkowania tej części nabywanej masy majątkowej, która powstała kosztem i staraniem nabywającego przedmiot zasiedzenia.

Stosownie do regulacji zawartych w art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn – nabycie własności w drodze zasiedzenia podlega opodatkowaniu zawsze w wysokości 7% podstawy opodatkowania; art. 9 ust. 1 ustawy (określający kwoty wolne od opodatkowania w zależności od grupy podatkowej) nie ma w tym wypadku zastosowania.

Zgodnie z art. 17a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn – podatnik tego podatku jest obowiązany złożyć w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznanie podatkowe (SD-3).

WAŻNE!

W ciągu miesiąca, licząc od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu stwierdzającego zasiedzenie, nabywca ma obowiązek złożyć zeznanie SD-3, na podstawie którego naczelnik US ustali wysokość podatku, stosując stawkę 7%.

Podatek od zasiedzenia a możliwość zastosowania zwolnienia od podatku

Jeśli dochodzi do nabycia określonych składników majątku po członkach najbliższej rodziny, nabywca ma możliwość zastosowania całkowitego zwolnienia od podatku SD. W myśl art. 4a ustawy SD warunkiem jest złożenie zgłoszenia SD-Z2 w terminie 6 miesięcy, licząc od dnia powstania obowiązku podatkowego.

Trzeba w tym miejscu wyraźnie podkreślić, że powyższe zwolnienie nie ma zastosowania do nabycia w drodze zasiedzenia. Organy podatkowej wskazują bowiem, że nabycie w drodze zasiedzenia to nabycie pierwotne, zatem nie jest nabyciem po kimś lub od kogoś. Orzeczenie sądu o stwierdzeniu nabycia tytułem zasiedzenia koryguje jedynie rzeczywisty stan posiadania ze stanem prawnym.

W interpretacji Dyrektora KIS z dnia 18.03.2021 r., nr 0111-KDIB2-3.4015.14.2021.1.JS, PSD czytamy:

„Celem wprowadzenia zwolnienia określonego w przepisie art. 4a ww. ustawy było zapewnienie nieopodatkowanego przenoszenia majątku między członkami najbliższej rodziny. Podkreślić należy, że zasiedzenie ma charakter pierwotny – nie jest nabyciem »po« lub »od« określonej osoby. Objęcie zwolnieniem określonym w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, warunkiem zastosowania którego jest przede wszystkim istnienie bardzo bliskiego pokrewieństwa między zbywcą i nabywcą, zasiedzenia (pierwotnego nabycia własności) jest więc niezasadne.

Przepis art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, z uwagi na wskazany wyżej pierwotny charakter nabycia w drodze zasiedzenia, które nie jest nabyciem po określonej osobie, nie ma więc zastosowania w przedmiotowej sprawie.”

Identyczne stanowisko zaprezentował WSA w Warszawie z dnia 19.11.2014 r., III SA/Wa 705/14:

„Osoby zasiadające nieruchomość, która pozostawała uprzednio w posiadaniu samoistnym osoby najbliższej wymienionej w art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn nie są uprawnione do skorzystania ze zwolnienia podatkowego określonego w art. 4a ww. ustawy.”

WAŻNE!

Nabycie w drodze zasiedzenia nieruchomości nie korzysta ze zwolnienia od podatku na mocy art. 4a ustawy SD. Nie ma w tym przypadku znaczenia, że poprzedni właściciele byli członkami najbliższej rodziny nabywcy.

Podatek od zasiedzenia jest tym rodzajem zobowiązania podatkowego, które nie przewiduje żadnych odstępstw w postaci zwolnień od podatku. Jedyną możliwością jest wyłączenie z podstawy opodatkowania wartości budynku wybudowanego na zasiadanym gruncie przez nabywcę.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼

Porady Prawne online

Dlaczego warto?Numer telefonu pozwoli na kontakt
w przypadku podania nieprawidłowego emaila.
Otrzymasz SMS o wycenie i przygotowaniu
głównej odpowiedzi, a także w przypadku
problemów technicznych. Wiele razy podany
numer pomógł szybciej rozwiązać problem.

Zgadzam się na przesyłanie informacji handlowych przez administratora na podany e-mail zgodnie z ustawą z 18.07.02 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t. j. Dz. U. 2017 poz. 1219, z późn. zm.).

  Wycenę wyślemy do 1 godziny
* W dni robocze w godzinach od 7 do 20.
* W weekendy i święta do 2 godzin.

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Pracujemy 7 dni w tygodniu