Wypowiedzenie umowy zlecenia – zasady i rozliczenia

Czym jest umowa zlecenia?

Umowa zlecenia jest umową cywilnoprawną uregulowaną w Kodeksie cywilnym. Zgodnie z art. 734 Kodeksu cywilnego przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. W praktyce wiele umów nazywanych potocznie „zleceniami” dotyczy świadczenia usług, a nie jednej czynności prawnej. W takich przypadkach istotny jest art. 750 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym do umów o świadczenie usług nieuregulowanych innymi przepisami stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu.

Jeżeli z umowy albo z okoliczności nie wynika, że zleceniobiorca ma wykonać zlecenie bez wynagrodzenia, za wykonanie zlecenia należy się wynagrodzenie. Warto więc w umowie dokładnie określić nie tylko zakres czynności, ale także sposób naliczania wynagrodzenia, terminy płatności, zasady dokumentowania godzin oraz sposób zakończenia współpracy. Przy współpracy prywatnej warto też sprawdzić, jak wygląda zlecenie między osobami fizycznymi, zwłaszcza gdy strony nie prowadzą działalności gospodarczej.

Czy umowę zlecenia można wypowiedzieć w każdym czasie?

Tak. Art. 746 Kodeksu cywilnego przewiduje, że zarówno dający zlecenie, jak i przyjmujący zlecenie mogą wypowiedzieć zlecenie w każdym czasie. Oznacza to, że wypowiedzenie jest dopuszczalne także wtedy, gdy umowę zawarto na czas oznaczony, chyba że strony wprowadziły w umowie dodatkowe zasady zwykłego wypowiedzenia, na przykład okres wypowiedzenia.

Trzeba jednak odróżnić skuteczność wypowiedzenia od jego konsekwencji finansowych. Wypowiedzenie złożone bez ważnego powodu może zakończyć umowę, ale jednocześnie może spowodować obowiązek naprawienia szkody poniesionej przez drugą stronę. W orzecznictwie przyjmuje się, że uprawnienie do wypowiedzenia zlecenia istnieje niezależnie od tego, czy zlecenie jest odpłatne, czy nieodpłatne, oraz czy umowę zawarto na czas oznaczony lub nieoznaczony, co potwierdza m.in. wyrok Sądu Najwyższego z 9 lutego 2001 r., sygn. III CKN 304/00.

Okres wypowiedzenia w umowie zlecenia

Kodeks cywilny nie narzuca ustawowego okresu wypowiedzenia umowy zlecenia. Strony mogą jednak ustalić w umowie, że wypowiedzenie zwykłe następuje z zachowaniem określonego terminu, na przykład 7 dni, 14 dni albo miesiąca. Taki zapis jest szczególnie przydatny przy stałej współpracy, gdy nagłe zakończenie zlecenia mogłoby sparaliżować działalność jednej ze stron.

Nie można jednak skutecznie wyłączyć z góry prawa do wypowiedzenia zlecenia z ważnych powodów. Jeżeli więc w umowie znajduje się postanowienie, że umowy nie wolno wypowiedzieć pod żadnym pozorem, takie zastrzeżenie nie pozbawia strony prawa do wypowiedzenia z ważnej przyczyny.

Ważne powody wypowiedzenia umowy zlecenia

Ważny powód to okoliczność, która sprawia, że dalsze wykonywanie umowy jest dla strony nieracjonalne, nadmiernie ryzykowne albo sprzeczne z celem współpracy. Ocena zawsze zależy od konkretnej umowy, charakteru zlecenia, zachowania stron i skutków dalszego trwania umowy.

Do ważnych powodów wypowiedzenia umowy zlecenia mogą należeć w szczególności:

• utrata zaufania koniecznego do wykonywania zlecenia;
• nienależyte wykonywanie obowiązków albo powtarzające się opóźnienia;
• brak zapłaty wynagrodzenia albo brak potrzebnej zaliczki;
• odmowa przekazania dokumentów, pełnomocnictwa lub informacji potrzebnych do wykonania zlecenia;
• istotna zmiana sytuacji życiowej, zdrowotnej, organizacyjnej lub finansowej strony;
• zmiana przepisów prawa albo okoliczności gospodarczych wpływająca na sens dalszej współpracy;
• konflikt stron uniemożliwiający sprawne wykonanie zlecenia.

Jeżeli zlecenie było odpłatne, a strona wypowiada je bez ważnego powodu, druga strona może żądać naprawienia szkody. Sąd Najwyższy w wyroku z 11 września 2002 r., sygn. V CKN 1152/00, wskazał, że wypowiedzenie bez ważnego powodu jest skuteczne, ale może rodzić obowiązek odszkodowawczy.

Forma wypowiedzenia umowy zlecenia

Przepisy o zleceniu nie przewidują jednej obowiązkowej formy wypowiedzenia. Trzeba jednak uwzględnić ogólne zasady dotyczące formy czynności prawnych oraz postanowienia samej umowy. Jeżeli umowa została zawarta w formie pisemnej, dokumentowej albo elektronicznej, jej wypowiedzenie wymaga co do zasady formy dokumentowej, chyba że ustawa lub umowa zastrzega inną formę. Forma dokumentowa może obejmować na przykład wiadomość e-mail, SMS albo inny nośnik umożliwiający ustalenie osoby składającej oświadczenie i treści wypowiedzenia.

Jeżeli umowę zawarto w innej formie szczególnej, jej rozwiązanie za zgodą obu stron może wymagać zachowania tej formy, natomiast wypowiedzenie albo odstąpienie powinno być stwierdzone pismem. Jeżeli strony w umowie przewidziały formę pisemną pod rygorem nieważności, bezpiecznie jest zachować dokładnie tę formę.

Wypowiedzenie powinno jednoznacznie wskazywać, jakiej umowy dotyczy, kto je składa, od kiedy ma wywołać skutek oraz czy następuje z ważnego powodu. Oświadczenie jest skuteczne, gdy dotrze do drugiej strony w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Dla celów dowodowych warto zachować potwierdzenie nadania, odbioru wiadomości albo kopię podpisanego pisma.

Co powinno zawierać wypowiedzenie?

Dobrze przygotowane wypowiedzenie umowy zlecenia powinno zawierać:

• datę i miejsce sporządzenia pisma lub wiadomości;
• dane stron umowy;
• oznaczenie umowy, której dotyczy wypowiedzenie, na przykład datę zawarcia i przedmiot zlecenia;
• jednoznaczne oświadczenie o wypowiedzeniu umowy;
• wskazanie terminu zakończenia współpracy, jeżeli z umowy wynika okres wypowiedzenia;
• opis ważnego powodu, jeżeli wypowiedzenie następuje z takiej przyczyny;
• wezwanie do rozliczenia wynagrodzenia, wydatków, zaliczek, dokumentów lub rzeczy, jeżeli jest to potrzebne;
• podpis albo oznaczenie osoby składającej oświadczenie.

Nie zawsze trzeba szczegółowo opisywać przyczynę wypowiedzenia, ale przy umowie odpłatnej podanie ważnego powodu może ograniczyć ryzyko późniejszego żądania odszkodowania. W razie sporu nie wystarczy samo hasło „utrata zaufania” — warto wskazać konkretne zdarzenia, które uzasadniają zakończenie współpracy.

Jeżeli wypowiedzenie wiąże się ze zmianą zatrudnienia lub dłuższym planowaniem terminu odejścia, pomocna może być też analiza problemu zmiana pracy a 3 miesięczne wypowiedzenie, choć przy zleceniu decydują przede wszystkim postanowienia samej umowy.

Rozliczenia po wypowiedzeniu umowy zlecenia

Po wypowiedzeniu umowy zlecenia strony powinny rozliczyć to, co zostało wykonane do dnia zakończenia współpracy. Dający zlecenie powinien zwrócić przyjmującemu zlecenie wydatki poniesione w celu należytego wykonania zlecenia oraz zapłacić część wynagrodzenia odpowiadającą dotychczasowym czynnościom, jeżeli zlecenie było odpłatne. Jeżeli wypowiedzenie przez dającego zlecenie nastąpiło bez ważnego powodu, może dojść także obowiązek naprawienia szkody.

Zleceniobiorca powinien z kolei rozliczyć pobrane zaliczki, złożyć sprawozdanie, oddać dokumenty, rzeczy, dane, materiały i wszystko, co uzyskał dla zleceniodawcy przy wykonywaniu zlecenia. Jeżeli odpłatne zlecenie wypowiada zleceniobiorca bez ważnego powodu, również on może odpowiadać za szkodę wynikłą z nagłego przerwania współpracy.

Jeżeli do danej umowy ma zastosowanie minimalna stawka godzinowa dla umów zlecenia albo umów o świadczenie usług, rozliczenie nie powinno prowadzić do obejścia tych przepisów. W 2026 r. minimalna stawka godzinowa wynosi 31,40 zł brutto. Nie dotyczy to jednak każdej umowy cywilnoprawnej, dlatego przy nietypowych modelach wynagradzania trzeba sprawdzić, czy dana umowa mieści się w zakresie tych regulacji.

Umowa zlecenia a umowa o pracę

Umowa zlecenia nie jest umową o pracę, dlatego nie stosuje się do niej kodeksowych okresów wypowiedzenia właściwych dla stosunku pracy, ochrony przed wypowiedzeniem ani zasad rozwiązania umowy o pracę. Jeżeli jednak sposób wykonywania zlecenia faktycznie odpowiada stosunkowi pracy, czyli praca jest wykonywana osobiście, odpłatnie, w podporządkowaniu, w miejscu i czasie wyznaczonym przez zatrudniającego, nazwa umowy nie przesądza o jej charakterze.

W takich sytuacjach problem może wykraczać poza samo wypowiedzenie zlecenia i dotyczyć ustalenia istnienia stosunku pracy. Inne zasady obowiązują przy wypowiedzeniu umowy o pracę przez pracownika, dlatego przed podjęciem decyzji warto ustalić, jaki typ stosunku prawnego rzeczywiście łączy strony.

FAQ

Czy wypowiedzenie umowy zlecenia musi być na piśmie?

Nie zawsze. Jeżeli umowa była zawarta ustnie, przepisy o zleceniu nie narzucają formy pisemnej. Jeżeli jednak umowę zawarto w formie pisemnej, dokumentowej albo elektronicznej, wypowiedzenie co do zasady wymaga formy dokumentowej, chyba że ustawa lub umowa przewiduje inną formę. Dla bezpieczeństwa dowodowego najlepiej wypowiadać umowę w sposób utrwalony. Podobne różnice w formie i skutkach występują przy porównaniu instytucji takich jak odstąpienie, wypowiedzenie i rozwiązanie umowy.

Czy można wypowiedzieć umowę zlecenia zawartą na czas określony?

Tak. Sam fakt zawarcia umowy na czas określony nie wyłącza prawa wypowiedzenia zlecenia. Strony mogą jednak uregulować zwykły tryb wypowiedzenia, na przykład przewidzieć okres wypowiedzenia. Nie mogą natomiast z góry wyłączyć prawa do wypowiedzenia z ważnych powodów.

Czy trzeba podać przyczynę wypowiedzenia?

Przepisy nie wymagają w każdej sytuacji podania przyczyny. Jeżeli jednak umowa jest odpłatna, a wypowiedzenie może zostać uznane za dokonane bez ważnego powodu, wskazanie przyczyny i zachowanie dowodów jest bardzo ważne. Może mieć znaczenie przy ocenie ewentualnej odpowiedzialności odszkodowawczej.

Czy zleceniobiorca zachowuje prawo do wynagrodzenia po wypowiedzeniu?

Tak, jeżeli zlecenie było odpłatne, zleceniobiorcy należy się część wynagrodzenia odpowiadająca czynnościom wykonanym do chwili zakończenia umowy. Zleceniodawca powinien także zwrócić uzasadnione wydatki poniesione w celu należytego wykonania zlecenia.

Czy wypowiedzenie bez ważnego powodu jest nieważne?

Nie. Wypowiedzenie bez ważnego powodu może być skuteczne i zakończyć umowę, ale może rodzić obowiązek naprawienia szkody. To, czy szkoda powstała i w jakiej wysokości, trzeba wykazać w konkretnym stanie faktycznym.

Czy okres wypowiedzenia z Kodeksu pracy ma zastosowanie do zlecenia?

Nie. Umowa zlecenia jest umową cywilnoprawną, więc nie stosuje się do niej okresów wypowiedzenia właściwych dla umów o pracę. Okres wypowiedzenia może wynikać z samej umowy zlecenia albo z porozumienia stron.

Źródła

• Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. — Kodeks cywilny, w szczególności art. 61, art. 77 oraz art. 734–751, tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 1071.
• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 września 2025 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2026 r.: Dz.U. 2025 poz. 1242.
• Wyrok Sądu Najwyższego z 9 lutego 2001 r., sygn. III CKN 304/00.
• Wyrok Sądu Najwyższego z 11 września 2002 r., sygn. V CKN 1152/00.