Mamy 12 503 opinii naszych Klientów

Jak podzielić spadek po zmarłym ojcu?

Jak uregulować sprawy majątkowych po zmarłym 3 lata temu ojcu (mama żyje)? Chcemy z rodzeństwem i mamą (jest nas pięcioro rodzeństwa, wszyscy dorośli) uregulować sprawy własności majątku w naszej rodzinie. Majątek stanowią dwie działki budowlane: jedna niezabudowana, zaś na drugiej stoi dom rodzinny. Działkę zabudowaną ma dostać jedno z rodzeństwa, druga działka ma zostać własnością pozostałego rodzeństwa. Co mamy zrobić, aby w przedstawiony sposób przeprowadzić tę sprawę? Do kogo się udać, do sądu czy notariusza?

Jak podzielić spadek po zmarłym ojcu?

Przeprowadzenie postępowania spadkowego

Jak rozumiem, Państwa tata zmarł, ale nie zostało przeprowadzone jeszcze po nim postępowanie spadkowe.

Można to załatwić dwojako, zgodnie bowiem z art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego (K.c.) – sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia.

Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›

Złożenie w sądzie wniosku o stwierdzenie nabycia spadku lub sporządzenie poświadczenia dziedziczenia przez notariusza

Mogą Państwo zatem albo złożyć w sądzie rejonowym właściwym miejscowo dla ostatniego miejsca zamieszkania taty wniosek o stwierdzenie nabycia spadku, albo pójść do wybranego notariusza, który sporządzi akt poświadczenia dziedziczenia. Oba te dokumenty mają jednakową moc prawną i będzie z nich wynikał krąg spadkobierców i części w jakich Państwo dziedziczą.

To jest jak gdyby pierwszy, podstawowy krok, następnie będzie należało dokonać działu spadku. I znów można to zrobić na dwa sposoby: albo u notariusza, albo w postępowaniu sądowym o dział spadku.

Jeśli chodzi o postępowanie sądowe – to można pominąć ten pierwszy krok i od razu złożyć wniosek o dział spadku. Przepis art. 681 Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.) stanowi bowiem, że stwierdzenie nabycia spadku jeszcze nie nastąpiło i nie został sporządzony zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia, postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku wydaje sąd w toku postępowania działowego, stosując przepisy rozdziału 8.

Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›

Tak więc, aby podzielić spadek, sąd musi najpierw ustalić krąg spadkobierców.

Od Państwa zależy, którą z dróg wybierzecie, na pewno u notariusza załatwicie to szybciej, bo właściwie od ręki. Oczywiście najpierw należy ustalić z wybranym z nich termin i będziecie wszyscy Państwo musieli się stawić w kancelarii notarialnej.

Określenie podziału nieruchomości przy dziale spadku

Jeżeli chodzi o sposób działu spadku, to w zasadzie w opisanej sytuacji są trzy możliwe: albo podział nieruchomości pomiędzy wszystkich w dowolnej konfiguracji, w tym tak, jak Państwo postanowiliście, że jedna działka przypadnie jednej osobie, a druga na współwłasność reszcie. Możliwe jest też przyznanie nieruchomości na własność jednemu lub kilku spadkobiercom z obowiązkiem spłaty udziałów pozostałych spadkobierców albo też sprzedaż tych działek i otrzymanie części ceny w stosunku do posiadanych udziałów. Generalnie to Państwo określacie, co Was interesuje i te uzgodnienia mają priorytet. Dopiero jeśli Państwo nie porozumiecie się zgodnie co do sposobu podziału, to wówczas „przymusowo” podziału dokonuje sąd, wybierając jedną z możliwych opcji. Zwykle, jeśli strony nie dojdą do porozumienia, to postępowanie o dział spadku trwa latami, ale u Państwa nie ma takiego problemu.

Ważne aby Państwo jasno określili, że chcecie dokonać albo działu spadku przed sądem, albo zawrzeć umowę o dział spadku przed notariuszem i resztą już pokieruje notariusz albo sąd.

W myśl art. 1037 § 1 K.c. – dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców i od Państwa woli zależy, który ze sposobów wybierzecie.

Kliknij tutaj i zapytaj prawnika online ›

Przykłady

Pani Anna zmarła trzy lata temu. Pozostawiła po sobie mieszkanie w centrum miasta. Jej synowie – Marek i Jacek – przez długi czas nie podejmowali żadnych formalnych działań, sądząc, że skoro mieszkają w tym lokalu i płacą opłaty, to sprawa jest załatwiona. Dopiero gdy Marek chciał sprzedać swoje udziały, okazało się, że formalnie nie jest właścicielem. Musieli udać się do notariusza, sporządzić akt poświadczenia dziedziczenia, a następnie przeprowadzić dział spadku, dzięki czemu Jacek stał się właścicielem mieszkania, a Marek otrzymał spłatę swojego udziału.

Rodzina Kowalskich odziedziczyła po ojcu dwie działki – jedną z domem, drugą niezabudowaną. Dzieci i ich matka ustalili, że dom przypadnie najstarszej córce, która się nim od lat opiekowała, a druga działka będzie współwłasnością pozostałych dzieci. Wszyscy zgodzili się co do tego podziału. Udali się razem do kancelarii notarialnej, gdzie po wcześniejszym uzgodnieniu szczegółów i zgromadzeniu dokumentów, przeprowadzili poświadczenie dziedziczenia i dział spadku w jednym dniu. Dzięki zgodzie między sobą uniknęli postępowania sądowego.

Pan Tomasz przez wiele lat mieszkał w domu rodziców. Po śmierci ojca nie przejmował się kwestiami własnościowymi, uznając, że wszystko „kiedyś się załatwi”. Po trzech latach jego siostra postanowiła uporządkować sprawy spadkowe, ponieważ chciała sprzedać swoją część majątku. Ponieważ rodzeństwo nie mogło dojść do porozumienia co do wartości nieruchomości i formy spłaty, sprawa trafiła do sądu. Postępowanie o dział spadku trwało dwa lata, zanim udało się uzyskać prawomocne orzeczenie i zakończyć sprawę.

Podsumowanie

Uregulowanie spraw spadkowych po zmarłym, nawet po kilku latach, jest możliwe i często niezbędne, zwłaszcza gdy w grę wchodzi podział majątku. Spadkobiercy mają do wyboru drogę sądową lub notarialną – w zależności od tego, czy są zgodni co do sposobu podziału. Im szybciej podejmą formalne kroki, tym łatwiej i sprawniej można zamknąć sprawę i uniknąć nieporozumień w przyszłości.

Oferta porad prawnych

Potrzebujesz pomocy w sprawach spadkowych? Skorzystaj z naszej porady prawnej online – szybko, wygodnie i bez wychodzenia z domu. Nasi prawnicy pomogą Ci ustalić, jakie kroki podjąć, przygotują odpowiednie dokumenty i wskażą najkorzystniejsze rozwiązania. Zadaj pytanie już teraz i uzyskaj profesjonalną pomoc dostosowaną do Twojej sytuacji.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Dlaczego warto?Numer telefonu pozwoli na kontakt
w przypadku podania nieprawidłowego emaila.
Otrzymasz SMS o wycenie i przygotowaniu
głównej odpowiedzi, a także w przypadku
problemów technicznych. Wiele razy podany
numer pomógł szybciej rozwiązać problem.

Zgadzam się na przesyłanie informacji handlowych przez administratora na podany e-mail zgodnie z ustawą z 18.07.02 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t. j. Dz. U. 2017 poz. 1219, z późn. zm.).

  Wycenę wyślemy do 1 godziny
* W dni robocze w godzinach od 7 do 20.
* W weekendy i święta do 2 godzin.

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Pracujemy 7 dni w tygodniu

Katarzyna Siwiec

O autorze: Katarzyna Siwiec