Mamy 12 503 opinii naszych Klientów
Moi rodzice darowali mi mieszkanie. Są po rozwodzie i mają rozdzielność majątkową 50% + 50%. Mieszkanie było obciążane hipoteką, którą spłaciłam częściowo, i poprosiłam o jej zniesienie. Moi rodzice zadłużają się. Ile lat jestem w niebezpieczeństwie, że jeżeli będzie ich poszukiwał komornik, ja jestem odpowiedzialna za ich długi?
W pierwszej kolejności wyraźnie podkreślić należy, iż zapewne rodzice są dłużnikami solidarnymi. Z solidarnością dłużników mamy do czynienia wówczas gdy kilku dłużników jest zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych. Aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani.
Wyraźnie jednak podkreślić należy, że dłużnikiem wobec wierzycieli są Pani rodzice, a nie Pani. Dopóty żyją, nie może być Pani obciążona obowiązkiem spłaty ich zadłużenia, a już na pewno nie można uzyskać przeciwko Pani tytułu wykonawczego, który by pozwalał na skierowanie przeciwko Pani egzekucji.
Inaczej sytuacja wygląda po śmierci. Wówczas musi Pani spadek odrzucić albo przyjąć z dobrodziejstwem inwentarza. Spadkobierca może bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też spadek odrzucić. Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Brak oświadczenia spadkobiercy w terminie określonym powyżej jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.
Innymi słowy jeżeli do 6 miesięcy od śmierci nie złoży Pani oświadczenia o odrzuceniu spadku, wówczas dziedziczyć będziecie Pani z dobrodziejstwem inwentarza. Pani odpowiedzialność ograniczy się do wysokości aktywów spadku, np. jeżeli mama ma majątek w kwocie 10 000 zł, a długi wynoszą 30 000 zł, odpowiadać będzie Pani jedynie do 10 000 zł. Osobiście jednak uważam, że dla takiej kwoty warto odrzucić spadek, bowiem sam spis inwentarza jest dosyć kosztowny, długotrwały, a i – jak pokazuje praktyka – zawsze wierzyciele uważają, że są traktowani nierówno i wówczas sprawy ich spłaty ciągną się latami. Wierzyciele bowiem często próbują wymusić spłatę całego zadłużenia, nie bacząc na postanowienie sądu w tym zakresie.
O ile rodzice nie byli dłużnikami w chwili darowania Pani mieszkania, względnie wówczas jeszcze regulowali swoje zobowiązanie, nie można także podważyć umowy darowizny na zasadach tzw. skargi pauliańskiej.
Anna otrzymała od swojej mamy mieszkanie w darowiźnie w 2020 roku. Wówczas jej mama była zdrowa, pracowała i nie miała żadnych poważnych zobowiązań finansowych. Dwa lata później zachorowała i przestała spłacać kredyty konsumenckie. Wierzyciel próbował wszcząć egzekucję z jej majątku, a gdy to okazało się nieskuteczne, wystąpił do sądu z tzw. skargą pauliańską, twierdząc, że darowizna mieszkania była próbą pokrzywdzenia wierzycieli. Anna musiała uczestniczyć w procesie sądowym, który ciągnął się ponad rok. Ostatecznie sąd uznał, że w chwili darowizny matka nie działała z zamiarem pokrzywdzenia wierzycieli, a Anna nie mogła przewidzieć nadchodzących problemów finansowych – darowizna pozostała w mocy.
Marek przejął mieszkanie od ojca w formie darowizny, gdy ten był już zadłużony. Ojciec miał kilka niespłaconych kredytów, a komornik prowadził postępowanie egzekucyjne. Wierzyciel, wiedząc o przekazaniu mieszkania synowi, wniósł skargę pauliańską i sąd uznał ją za zasadną. Marek, choć nie był dłużnikiem, musiał liczyć się z tym, że mieszkanie może zostać zlicytowane – nie po to, by spłacać jego długi, lecz by umożliwić wierzycielowi ojca odzyskanie należności. To pokazało, jak istotne jest sprawdzenie sytuacji finansowej darczyńcy przed przyjęciem nieruchomości.
Joanna dowiedziała się o śmierci swojego ojca trzy miesiące po jego odejściu. Miała z nim słaby kontakt i nie wiedziała, że zostawił spore długi – kredyt hipoteczny, niespłacone raty za sprzęt RTV i zaległości wobec urzędu skarbowego. Przekonana, że ojciec nie miał żadnego majątku, nie złożyła żadnego oświadczenia w sprawie spadku. Po sześciu miesiącach komornik skontaktował się z nią jako ze spadkobierczynią i wszczął egzekucję do wysokości ustalonego inwentarza. Na szczęście nowelizacja kodeksu cywilnego z 2015 roku uchroniła ją przed odpowiedzialnością ponad wartość majątku po ojcu, ale mimo to musiała zapłacić kilka tysięcy złotych z własnych środków na pokrycie kosztów postępowania i zadłużenia mieszczącego się w granicach masy spadkowej.
Darowizna mieszkania od rodziców nie czyni obdarowanego automatycznie odpowiedzialnym za ich długi. Dopóki żyją, wierzyciele nie mogą dochodzić roszczeń od dziecka. Ryzyko pojawia się w dwóch sytuacjach: gdy darowizna nastąpiła w czasie istnienia zadłużenia i może zostać podważona skargą pauliańską, oraz po śmierci rodzica – jeśli nie złożono w terminie odpowiedniego oświadczenia spadkowego. Warto znać te zasady i świadomie podejmować decyzje, aby uniknąć nieprzyjemnych konsekwencji prawnych.
Potrzebujesz pomocy w sprawach spadkowych, darowizn czy odpowiedzialności za długi bliskich? Skorzystaj z naszych porad prawnych online – szybko, bezpiecznie i bez wychodzenia z domu. Opisz swoją sytuację, a doświadczony prawnik przeanalizuje sprawę i przygotuje jasną, praktyczną odpowiedź. Wejdź na ePorady24.pl i uzyskaj pomoc dopasowaną do Twoich potrzeb.
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Dlaczego warto?Numer telefonu pozwoli na kontakt
w przypadku podania nieprawidłowego emaila.
Otrzymasz SMS o wycenie i przygotowaniu
głównej odpowiedzi, a także w przypadku
problemów technicznych. Wiele razy podany
numer pomógł szybciej rozwiązać problem.
Wycenę wyślemy do 1 godziny
* W dni robocze w godzinach od 7 do 20.
* W weekendy i święta do 2 godzin.
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Pracujemy 7 dni w tygodniu
O autorze: Marek Gola
.jpg)
