Mamy 12 503 opinii naszych Klientów
Przez jakiś czas pożyczałem swojemu koledze pieniądze. Uzbierało się tego ok. 14 tys. zł. W ciągu ostatnich 6 miesięcy, mimo moich nalegań, dłużnik spłacił jedynie 2 tys. Mam dość jego krętactw i ciągłego przekładania spłaty. Podjąłem decyzję o dochodzeniu należności w sposób bardziej skuteczny – na drodze sądowej, jeśli trzeba. Niestety nie mam umowy pożyczki, jedynie potwierdzające ją SMS-y dłużnika, maile oraz wiadomości na portalu społecznościowym. Czy jest to wystarczająca podstawa do dalszych działań?
Podstawę prawną opinii stanowią przepisy Kodeksu cywilnego (K.c.).
Istotna w sprawie jest treść art. 720 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym:
„Art. 720. § 1. Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.
§ 2. Umowa pożyczki, której wartość przenosi pięćset złotych, powinna być stwierdzona pismem.”
Z powyższego wynika, że niezachowanie formy pisemnej nie powoduje nieważności umowy. Niezachowanie formy pisemnej ma swoje konsekwencje w zakresie dowodowym, albowiem powoduje, że w takiej sytuacji dowód ze świadków, przesłuchania stron na fakt zawarcia umowy pożyczki jest dopuszczalny tylko gdy strona przeciwna zgodzi się na taki dowód.
Z opisu wynika, iż pożyczka została udzielona bez zachowania formy pisemnej. Niezachowanie formy pisemnej umowy pożyczki utrudnia dochodzenie roszczeń, jednak nie czyni tego niemożliwym.
Niezwykle istotną kwestię odgrywają przy tego tupu sprawach osobowe źródła dowodowe, tj. świadkowie, a także wszelkie dowody potwierdzające pożyczkę, takie jak np. przelew bankowy, potwierdzenie wręczenia środków pieniężnych, mail, SMS itp. Wskazać należy jednak, iż na skutek niezachowania formy pisemnej przewidzianej dla celów dowodowych, dowód ze świadków lub dowód z przesłuchania stron jest dopuszczalny, jeżeli obie strony wyrażą na to zgodę, jeżeli żąda tego konsument w sporze z przedsiębiorcą albo jeżeli fakt dokonania czynności prawnej będzie uprawdopodobniony za pomocą pisma.
Dotychczasowe stanowisko sądów, jak pokazuje moja kilkuletnia praktyka, w tego rodzaju sprawach jest bardzo liberalne, albowiem dopuszcza ze względu na ważne okoliczności przeprowadzenie dowodów nie tyko z przesłuchania stron, ale także dowód z przesłuchania świadków, a nawet dokumentów, nie zważając przy tym, czy druga strona wyraża na takie czynności zgodę, czy też nie. Muszą jednak w ocenie sądu zaistnieć ważne okoliczności, które będą takie czynności uzasadniały.
Wnosząc do sądu pozew o zapłatę, skieruje Pan roszczenie wobec pożyczkobiorcy. Pozew winien wskazywać wszystkie okoliczności faktyczne sprawy towarzyszące zawarciu umowy, z powołaniem się na dowody np. ze świadków. Potwierdzeniem zawarcia umowy pożyczki jest uznanie roszczenia przez pożyczkobiorcę. Wyraźnie podkreślić należy jednak, iż potwierdzenie udzielenia pożyczki może nastąpić w dowolnej formie, tj. w trakcie rozmowy telefonicznej, korespondencji mailowej, wiadomości na portalu społecznościowym. W Pana przypadku uznanie roszczenia nastąpiło wielokrotnie w formie SMS-a lub e-maila.
Opłata sądowa od pozwu wynosi 5% wartość dochodzonej kwoty. Sądem właściwym do rozpoznania sprawy jest sąd rejonowy właściwy dla miejsca zamieszkania pożyczkobiorcy.
Pewnego dnia Anna, samotna matka dwójki dzieci, postanowiła pożyczyć swojemu wieloletniemu przyjacielowi 10 000 zł, które odłożyła na remont mieszkania. Znając się od lat, nie spisali umowy – wystarczyła im ustna deklaracja i kilka wiadomości SMS, w których kolega potwierdził otrzymanie pieniędzy. Gdy po kilku miesiącach zaczęła upominać się o zwrot, zaczął unikać kontaktu. Ostatecznie złożyła pozew, dołączając do niego kopie wiadomości i historię przelewu. Sąd uznał je za wystarczające dowody i nakazał zwrot całej kwoty wraz z odsetkami.
Z kolei Marek, prowadzący niewielką firmę budowlaną, przekazał swojemu byłemu wspólnikowi pożyczkę w wysokości 18 000 zł. Ponieważ obaj działali w branży, uznali, że wystarczy e-mailowe potwierdzenie warunków pożyczki i przelew z tytułem „pożyczka prywatna”. Po dwóch latach, bez żadnej spłaty, Marek zdecydował się na pozew. Mimo braku klasycznej umowy pisemnej, sąd przyjął jako dowód korespondencję e-mailową i historię przelewów, uznając, że spełniają one wymóg uprawdopodobnienia zawarcia umowy.
Trzeci przypadek dotyczy studentki Pauliny, która pożyczyła swojemu chłopakowi 5 000 zł na pokrycie czesnego, wierząc w jego dobre intencje. Z czasem ich relacja się rozpadła, a były partner przestał odpowiadać na wiadomości. Paulina miała jednak zapisane konwersacje na Messengerze, w których chłopak przyznawał, że otrzymał od niej pieniądze i zobowiązuje się je oddać w ratach. Te wiadomości okazały się kluczowe w sądzie – mimo braku papierowej umowy, uznano je za wiążące, a dłużnik został zobowiązany do spłaty całej kwoty.
Brak pisemnej umowy pożyczki nie przekreśla możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem. Kluczowe znaczenie mają wszelkie dowody potwierdzające fakt udzielenia pożyczki, takie jak SMS-y, e-maile, przelewy czy wiadomości w mediach społecznościowych. Sąd, oceniając całość okoliczności, może uznać te dowody za wystarczające, nawet mimo braku klasycznego dokumentu. Dlatego warto zabezpieczać się choćby w formie elektronicznej, by móc skutecznie dochodzić należności w razie problemów.
Masz problem prawny i nie wiesz, od czego zacząć? Skorzystaj z naszej pomocy! Oferujemy rzetelne i przystępne porady prawne online – szybko, bezpiecznie i bez wychodzenia z domu. Niezależnie od tego, czy chodzi o sprawy cywilne, spadkowe, umowy czy zadłużenie – przeanalizujemy Twoją sytuację i wskażemy najlepsze rozwiązanie. Napisz do nas, a my odpowiemy w ciągu 24 godzin.
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Dlaczego warto?Numer telefonu pozwoli na kontakt
w przypadku podania nieprawidłowego emaila.
Otrzymasz SMS o wycenie i przygotowaniu
głównej odpowiedzi, a także w przypadku
problemów technicznych. Wiele razy podany
numer pomógł szybciej rozwiązać problem.
Wycenę wyślemy do 1 godziny
* W dni robocze w godzinach od 7 do 20.
* W weekendy i święta do 2 godzin.
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Pracujemy 7 dni w tygodniu
O autorze: Marek Gola
