Mamy 11 050 opinii naszych Klientów

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Strata podatkowa - odliczenie straty od dochodu w kolejnych latach

Powszechnie wiadomo, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlega wygenerowany dochód. Nie zawsze jednak mamy do czynienia wyłącznie z dochodem. W pewnych sytuacjach podatnicy osiągają bowiem stratę podatkową. Z uwagi na fakt, że strata może być w kolejnych latach odliczona od dochodu, warto pochylić się nad przepisami odnoszącymi się do straty podatkowej.

Strata podatkowa - odliczenie straty od dochodu w kolejnych latach

Kiedy powstaje strata podatkowa?

Odpowiedź na postawione pytanie ma charakter elementarny. Pozwala bowiem na stwierdzenie, że strata faktycznie wystąpiła. W tym zakresie musimy sięgnąć do treści art. 9 ust. 2 ustawy PIT. Przepis wprowadza ogólną regułę stwierdzającą, że dochodem ze źródła przychodów jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Powyższy mechanizm wydaje się być prosty. Jeżeli suma kosztów przekracza sumę przychodów, to możemy mówić o powstaniu straty. Kluczowe jest jednak użycie przez ustawodawcę zwrotu „z danego źródła przychodu”.

Trzeba bowiem mieć na uwadze, że w przypadku podatku dochodowego podatnicy mogą uzyskiwać przychody z kilku różnych źródeł. Katalog został określony w art. 10 ust. 1 ustawy PIT i przykładowo obejmuje takie źródła, jak stosunek pracy, działalność gospodarcza, kapitały pieniężne. W ramach każdego z tych źródeł podatnika może osiągać zarówno dochód, jak i stratę. Możliwe są zatem sytuacje mieszane, w których osoba fizyczna z jednego źródła uzyskuje dochód, a z innego stratę.

Przykład 1.

Podatnik pracujący na etacie prowadzi dodatkowo działalność gospodarczą. Na koniec roku podatkowego z tytułu stosunku pracy osiągnął dochód w wysokości 10 000 zł. Natomiast z tytułu działalności gospodarczej wygenerował stratę w kwocie 5000 zł.

WAŻNE!

Pojęcie straty podatkowej należy powiązać z konkretnym źródłem przychodu. Jeżeli podatnik osiąga przychody z kilku źródeł, to ewentualna strata podatkowa powinna być rozpatrywana w odniesieniu do konkretnego źródła.

Zasady odliczania straty podatkowej

Jak wskazaliśmy na wstępie, strata podatkowa może zostać odliczona od dochodu. Jest to rozwiązanie korzystne dla podatników, ponieważ strata powstała w jednym roku może pomniejszyć dochód (a w konsekwencji podatek) w kolejnym roku podatkowym.

Odliczanie straty nie odbywa się jednak na dowolnych zasadach. W tym względzie należy kierować się zasadą określoną w art. 9 ust. 3 ustawy PIT. W myśl tego przepisu – o wysokość straty ze źródła przychodów, poniesionej w roku podatkowym, podatnik może:

  1. obniżyć dochód uzyskany z tego źródła w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych, z tym że kwota obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% wysokości tej straty, albo
  2. obniżyć jednorazowo dochód uzyskany z tego źródła w jednym z najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu lat podatkowych o kwotę nieprzekraczającą 5 000 000 zł; nieodliczona kwota podlega rozliczeniu w pozostałych latach tego pięcioletniego okresu, z tym że kwota obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% wysokości tej straty.

Zwróćmy uwagę na kilka istotnych elementów. Po pierwsze strata podlega odliczeniu wyłącznie z tego źródła, w którym została wygenerowana. Jest to bardzo ważna informacja, ponieważ wyklucza to możliwość rozliczania straty w ramach innego źródła niż to, w którym powstała.

Przykład 2.

Podatnik w 2018 r. osiągnął dochód z tytułu umowy o pracę oraz stratę z działalności gospodarczej. W 2019 r. podatnik zlikwidował działalność gospodarczą i osiągał dochody wyłącznie ze stosunku pracy. Nie ma jednak możliwości odliczenia straty z działalności od dochodów z umowy o pracę, ponieważ są to dwa różne źródła przychodu.

WAŻNE!

Odliczanie straty od dochodu może się odbyć wyłącznie w ramach tego samego źródła przychodu.

Po drugie ustawa daje nam dwie możliwości odliczania straty. Otóż podatnik ma zasadniczo 5 lat na odliczenie powstałej straty. Jeżeli kwota odliczenia nie przekracza 5 mln zł, może tego dokonać jednorazowo. W pozostałych przypadkach odliczenie nie może przekroczyć w danym roku 50% wysokości straty.

WAŻNE!

Pamiętajmy, że podatnik ma 5 kolejno po sobie następujących lat podatkowych na odliczenie straty.

Kiedy nie można odliczyć straty podatkowej?

Prawo do odliczenia straty nie ma charakteru bezwzględnego. Przewidziano bowiem przypadki, w których odliczenie straty jest niedopuszczalne.

Jak stanowi art. 9 ust. 3a ustawy PIT odliczenie od dochodu nie ma zastosowania do strat:

  1. z odpłatnego zbycia rzeczy i praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8;
  2. z odpłatnego zbycia walut wirtualnych;
  3. z niezrealizowanych zysków, o których mowa w art. 30da;
  4. ze źródeł przychodów, z których dochody są wolne od podatku dochodowego.

W powyższych przypadkach nawet rzeczywiście wygenerowana strata podatkowa nie może zostać odliczona od dochodu w kolejnych latach podatkowych.

Przykład 3.

W 2018 r. podatnik sprzedał nieruchomość. Koszt zakupu był jednak wyższy od przychodu, który udało się uzyskać ze sprzedaży. U podatnika powstała z tego tytułu strata w wysokości 10 000 zł. W 2019 r. podatnik sprzedał kolejną nieruchomość i tym razem uzyskał dochód w wysokości 30 000 zł. Od dochodu wygenerowanego w 2019 r. podatnik nie może jednak odliczyć straty ze sprzedaży nieruchomości dokonanej w 2018 r.

WAŻNE!

Ustawa PIT przewiduje kilka wyjątków od zasady odliczania straty w kolejnych latach podatkowych. Przypadki te zostały określone w art. 9 ust. 3a ustawy PIT.

Strata podatkowa a sprzedaż kilku nieruchomości

Wiemy już, że strata podatkowa wygenerowana ze sprzedaży nieruchomości w jednym roku nie może zostać odliczona od dochodu w roku następnym. Co jednak w sytuacji, gdy w tym samym roku podatnik sprzedaje dwie nieruchomości i osiąga odpowiednio dochód oraz stratę?

W tym przypadku możemy odnaleźć interpretacje prezentujące korzystne dla podatników stanowisko fiskusa. Przykładowo w piśmie z 29.01.2019 r., nr 0115-KDIT2-1.4011.431.2018.2.MK, Dyrektor KIS stwierdził, że należy zsumować łącznie przychody uzyskane ze sprzedaży obu nieruchomości i pomniejszyć je o poniesione koszty uzyskania przychodu. Dlatego też w zeznaniu PIT-39 sumuje się przychody i koszty dotyczące sprzedaży obu nieruchomości.

Przykład 4.

Podatnik w 2019 r. sprzedał mieszkanie, które kupił za 200 000 zł. Przychód uzyskany ze sprzedaży to 250 000 zł. W tym samym roku podatnik sprzedał działkę budowlaną, którą kupił za 300 000 zł, a sprzedał za 200 000 zł. Przychody i koszty podlegają sumowaniu, co oznacza, że podatnik w 2019 r. uzyskał przychód w wysokości 450 000 zł. Natomiast poniesiony koszt to 500 000 zł. W zeznaniu PIT-39 podatnik wykaże stratę w wysokości 50 000 zł.

WAŻNE!

W obrocie prawnym możemy wskazać na korzystne dla podatników interpretacje fiskusa, które wskazują, że dochody i straty uzyskane ze sprzedaży kilku nieruchomości w danym roku podlegają łączeniu.

Tematyka odliczania straty podatkowej jest z pewnością zagadnieniem interesującym dla wielu podatników, ponieważ kwestia ta może bezpośrednio wpływać na wysokość podatku do zapłaty. Umiejętne odliczenie straty w oparciu o obowiązujące reguły stanowi przykład legalnej i zgodnej z prawem optymalizacji podatkowej. Warto zatem znać odpowiednie mechanizmy w tym zakresie lub oprzeć się w tym względzie na opinii specjalisty.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »