Likwidacja stanowiska pracy a odprawa, co musisz wiedzieć?

• 2025-11-16
• Autor: Karolina Grygorcewicz

Po zwolnieniu lekarskim otrzymałam informację od pracodawcy, że likwidują moje stanowisko i dział nie będzie już posiadał szefa działu sprzedaży, po prostu nie będzie istniał. Wypowiedzenie umowy o pracę mam otrzymać zaraz po powrocie z L4, czyli za 3 dni. Czy mogę się domagać odprawy? Jestem zatrudniona od prawie 2 lat i mam umowę na czas nieokreślony. Dodatkowo jestem osobą z orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym, ale w tym wypadku to chyba bez znaczenia. Chciałabym wiedzieć, czy należy mi się odprawa. Doczytałam, że odprawy należą się wówczas, gdy firma zatrudnia nie mniej niż 20 pracowników. Czy umowy-zlecenia też są wliczane do liczby zatrudnianych w firmie? Czy informacja o obowiązku wypłaty odprawy powinna się znaleźć na wypowiedzeniu umowy o pracę?

Pracodawca zobowiązany do wypłaty odpraw w ramach zwolnień grupowych (warunki)

Kwestię odprawy pieniężnej, po zakończonym stosunku pracy reguluje ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (w skrócie „ustawa o zwolnieniach grupowych”). Zgodnie z jej art. 1:

Przepisy ustawy stosuje się w razie konieczności rozwiązania przez pracodawcę zatrudniającego co najmniej 20 pracowników stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, w drodze wypowiedzenia dokonanego przez pracodawcę, a także na mocy porozumienia stron, jeżeli w okresie nieprzekraczającym 30 dni zwolnienie obejmuje co najmniej:

1) 10 pracowników, gdy pracodawca zatrudnia mniej niż 100 pracowników,

2) 10% pracowników, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 100, jednakże mniej niż 300 pracowników,

3) 30 pracowników, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 300 lub więcej pracowników

– zwanego dalej „grupowym zwolnieniem”.

Jednocześnie zgodnie z art. 10 ust. 1 ww. ustawy przepisy ustawy stosuje się także w razie konieczności rozwiązania przez pracodawcę zatrudniającego co najmniej 20 pracowników stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, jeżeli przyczyny te stanowią wyłączny powód uzasadniający wypowiedzenie stosunku pracy lub jego rozwiązanie na mocy porozumienia stron, a zwolnienia w okresie nieprzekraczającym 30 dni obejmują mniejszą liczbę pracowników.

Podsumujmy: według omawianej ustawy pracodawcy, którzy zatrudniają co najmniej 20 pracowników, zobowiązani są do wypłaty odpraw pieniężnych. Odprawa przysługuje w sytuacji, gdy zwolnienia grupowe następują z przyczyn niedotyczących pracowników (na drodze wypowiedzenia ze strony pracodawcy oraz na mocy porozumienia stron zawartych z określoną liczbą pracowników w okresie nieprzekraczającym 30 dni). Do odpraw prawo mają także pracownicy, którzy zwalniani są indywidualnie, ale na mocy powołanej ustawy, czyli gdy zwolnienie następuje z przyczyn niedotyczących pracowników i stanowią one jedyny powód uzasadniający.

Wysokość odprawy pieniężnej w ramach grupowych zwolnień

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o zwolnieniach grupowych:

Pracownikowi, w związku z rozwiązaniem stosunku pracy w ramach grupowego zwolnienia, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości:

1) jednomiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 2 lata;

2) dwumiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy od 2 do 8 lat;

3) trzymiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy ponad 8 lat.

Jednocześnie odprawę pieniężną ustala się według zasad obowiązujących przy obliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy, a jej wysokość nie może przekraczać kwoty 15-krotnego minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, obowiązującego w dniu rozwiązania stosunku pracy.

Odprawa tylko dla zatrudnionych na podstawie umów przewidzianych w Kodeksie pracy

Odprawa pieniężna przysługuje osobom zatrudnionym na podstawie stosunku pracy, czyli nie otrzyma ich osoba zatrudniona na podstawie umowy cywilnoprawnej (np. umowy-zlecenia, umowy o dzieło). Przepisy tzw. ustawy o zwolnieniach grupowych, na podstawie której pracodawca ma obowiązek wypłaty odprawy z tytułu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn nieleżących po stronie pracownika, stosuje się do pracodawców zatrudniającego co najmniej 20 pracowników. Natomiast w myśl przepisów Kodeksu pracy pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Nie jest nią natomiast osoba wykonująca pracę na podstawie umowy-zlecenia. Tym samym nie wlicza się jej do liczby zatrudnionych, od których zależy stosowanie przepisów ustawy o zwolnieniach grupowych.

Odprawa pieniężna powinna zostać wypłacona w dniu ustania stosunku pracy.

Co powinien zawierać wypowiedzenie stosunku pracy?

Co do zasady w treści dokumentu wypowiedzenia informacja o odprawie może się znaleźć, ale nie musi. Do elementów podstawowych, które powinno zawierać oświadczenie pracodawcy w tym zakresie, należą: miejscowość i data, dane pracodawcy, dane pracownika, oświadczenie o wypowiedzeniu umowy o pracę z określeniem daty jej zawarcia oraz stron umowy, oświadczenie o zachowaniu okresu wypowiedzenia z określeniem terminu jego upływu, uzasadnienie wypowiedzenia umowy (podanie przyczyn rozwiązania umowy, np. likwidacja stanowiska, utrata zaufania do pracownika itp.), pouczenie o przysługującym pracownikowi prawie do odwołania do sądu pracy, podpis strony wypowiadającej umowę oraz strony przyjmującej.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141

2. Ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracownik