Przekazywanie córce za granicę jej pieniędzy a podatek

Masz podobny problem prawny?

Opisz sprawę i otrzymaj wycenę porady od prawnika. Samo zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.

Wycena zwykle w ciągu 1 godziny • Pracujemy 7 dni w tygodniu

Przelew córce za granicę z jej własnych środków

W opisanej sytuacji najważniejsze jest ustalenie, czy pieniądze należą do ojca, czy do córki. Jeżeli córka sprzedała swoje mieszkanie, zostawiła środki u rodziców wyłącznie na przechowanie, a ojciec później przesyła jej te pieniądze zgodnie z jej poleceniem, nie dochodzi do nieodpłatnego przysporzenia po stronie córki. Córka otrzymuje bowiem własne środki, a nie majątek ojca.

Nie jest to typowa darowizna. Zgodnie z art. 888 Kodeksu cywilnego darowizna polega na zobowiązaniu darczyńcy do bezpłatnego świadczenia kosztem swojego majątku. Jeżeli ojciec nie przekazuje pieniędzy ze swojego majątku, lecz zwraca córce środki, które od początku były jej własnością, nie ma podstaw do rozpoznania darowizny na gruncie podatku od spadków i darowizn.

W praktyce oznacza to, że ani ojciec, ani córka nie powinni składać zgłoszenia SD-Z2 tylko z tego powodu, że ojciec wykonał przelew zagraniczny. Zgłoszenie SD-Z2 dotyczy nabycia majątku w drodze darowizny lub innego tytułu objętego ustawą o podatku od spadków i darowizn, a tutaj - przy prawidłowo udokumentowanym stanie faktycznym - córka niczego nowego nie nabywa.

Sprzedaż mieszkania przez córkę a PIT

Osobną kwestią jest opodatkowanie sprzedaży mieszkania, z której pochodziły środki. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT odpłatne zbycie nieruchomości jest co do zasady źródłem przychodu, jeżeli następuje przed upływem 5 lat, liczonych od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie nieruchomości.

Jeżeli więc córka nabyła mieszkanie w 1997 r., a sprzedała je w 2018 r., pięcioletni termin dawno upłynął. Sprzedaż nie powodowała obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości i nie wymagała złożenia PIT-39 z tego powodu.

Inaczej byłoby, gdyby sprzedaż nastąpiła przed upływem tego terminu. Wtedy należałoby analizować PIT-39, 19% podatek od dochodu oraz ewentualną ulgę mieszkaniową. Samo rozliczenie sprzedaży mieszkania to odrębny temat, jeśli sprzedaż nastąpiła przed upływem 5 lat albo była związana z kredytem, kosztami nabycia, spłatą hipoteki lub wydatkami na własne cele mieszkaniowe.

Umowa przechowania pieniędzy a podatki

Jeżeli ojciec tylko przechowuje środki córki i wykonuje jej dyspozycje, można mówić o przechowaniu albo o stosunku podobnym do przechowania. Zgodnie z art. 835 Kodeksu cywilnego przez umowę przechowania przechowawca zobowiązuje się zachować w stanie niepogorszonym rzecz ruchomą oddaną mu na przechowanie. Przy pieniądzach szczególnie istotne jest to, czy przechowawca ma prawo nimi rozporządzać.

Jeżeli ojciec nie może używać pieniędzy na własne potrzeby, nie traktuje ich jako własnych oszczędności i ma obowiązek przekazać je córce na jej żądanie, brak jest definitywnego przysporzenia po jego stronie. Nie powstaje wtedy przychód w PIT po stronie ojca. Nie powstaje też przychód po stronie córki, bo otrzymuje ona własne pieniądze.

Taka czynność co do zasady nie podlega również PCC, o ile nie przybiera postaci pożyczki albo depozytu nieprawidłowego. Ryzyko PCC pojawia się wtedy, gdy z okoliczności wynika, że przechowawca może swobodnie rozporządzać pieniędzmi i ma obowiązek zwrócić jedynie taką samą kwotę. Art. 845 Kodeksu cywilnego odsyła w takim przypadku do przepisów o pożyczce.

Z tego powodu praktycznie bardzo ważne jest, aby strony nie tylko twierdziły, że chodzi o przechowanie, lecz także zachowywały się zgodnie z tą kwalifikacją. Ojciec nie powinien finansować z tych środków własnych wydatków, mieszać ich bez kontroli z prywatnymi oszczędnościami ani przedstawiać ich jako własnego majątku.

Kiedy urząd skarbowy mógłby uznać przelew za darowiznę?

Darowizna byłaby realnym ryzykiem, gdyby ojciec przekazywał córce własne pieniądze albo gdyby nie dało się wykazać, że środki wcześniej należały do córki. Wtedy należałoby analizować ustawę o podatku od spadków i darowizn.

Rodzice i dzieci należą do najbliższej rodziny. W przypadku rzeczywistej darowizny między ojcem a córką możliwe jest pełne zwolnienie z podatku, ale zwykle wymaga ono zgłoszenia nabycia na formularzu SD-Z2 w terminie 6 miesięcy od powstania obowiązku podatkowego oraz udokumentowania przekazania pieniędzy dowodem przelewu lub przekazem. Szersze zasady omawia artykuł darowizna pieniędzy - zgłoszenie i podatek w 2026 r.. Od 7 stycznia 2026 r. w określonych sytuacjach możliwe jest także przywrócenie terminu na zgłoszenie, jeżeli podatnik uprawdopodobni, że przekroczenie terminu nastąpiło bez jego winy.

Jeżeli jednak nie mamy darowizny, tylko zwrot lub przekazanie córce jej własnych środków, przepisy o zgłaszaniu darowizny nie znajdują zastosowania. Gdyby to faktycznie była darowizna pieniędzy z Polski za granicę, zasady opodatkowania byłyby inne i zależałyby m.in. od tytułu przekazania, relacji rodzinnej, obywatelstwa, miejsca pobytu oraz sposobu udokumentowania przelewu.

Jak udokumentować, że pieniądze należały do córki?

Najbezpieczniej zachować dokumenty, które pokazują pełną historię środków. Chodzi przede wszystkim o umowę sprzedaży mieszkania, potwierdzenie wpływu ceny sprzedaży, dyspozycję córki dotyczącą pozostawienia pieniędzy u rodziców, potwierdzenia przelewów do córki, dokumenty wymiany waluty oraz korespondencję, z której wynika, że ojciec działał na jej polecenie.

W tytule przelewu warto unikać sformułowań sugerujących darowiznę, jeżeli nią nie jest. Bardziej precyzyjny będzie opis wskazujący na przekazanie środków własnych córki, np. zwrot środków przechowywanych albo przekazanie środków ze sprzedaży mieszkania. Tytuł przelewu nie przesądza sprawy samodzielnie, ale pomaga odtworzyć rzeczywisty charakter czynności.

Zbliżonym tematem jest przelew z konta pośrednika, gdy nie chodzi o darowiznę, ale o przechowanie, rozliczenie rodzinne albo techniczne wykonanie przelewu przez osobę trzecią. W takich sprawach decydujące znaczenie ma to, czy nastąpiło rzeczywiste przysporzenie majątkowe po stronie odbiorcy.

Czy przelew zagraniczny trzeba zgłaszać do urzędu skarbowego?

Sam fakt wykonania przelewu z polskiego rachunku bankowego na rachunek córki za granicą nie oznacza automatycznego obowiązku zgłoszenia do urzędu skarbowego. Jeżeli jest to przekazanie córce jej własnych pieniędzy, nie powstaje obowiązek podatkowy w PIT, PCC ani podatku od spadków i darowizn.

Nie oznacza to jednak, że bank nigdy nie zada pytań. Przy większych transferach, nietypowych operacjach albo przelewach walutowych bank może poprosić o wyjaśnienie źródła środków na potrzeby procedur bezpieczeństwa i przeciwdziałania praniu pieniędzy. Takie pytanie banku nie jest jeszcze decyzją podatkową, ale warto mieć przygotowane dokumenty potwierdzające źródło i właściciela pieniędzy.

Trzeba też pamiętać, że artykuł dotyczy skutków w polskich podatkach. Jeżeli córka mieszka w USA albo innym państwie, powinna osobno sprawdzić lokalne obowiązki podatkowe i bankowe w kraju swojej rezydencji.

FAQ

Podsumowanie

Jeżeli ojciec przesyła córce za granicę pieniądze, które należą do niej i były jedynie przechowywane przez rodziców, zasadniczo nie powstaje obowiązek zgłoszenia ani zapłaty podatku w Polsce. Nie jest to darowizna, nie jest to przychód i nie jest to czynność opodatkowana PCC, o ile rodzice nie mogli swobodnie dysponować środkami.

Najważniejsze jest udokumentowanie rzeczywistego przebiegu sprawy. Przy większych kwotach warto zachować akt sprzedaży mieszkania, potwierdzenia wpływów i przelewów, dyspozycje córki oraz pisemne ustalenia dotyczące przechowania. To pozwala wykazać, że przelewy zagraniczne były jedynie technicznym przekazaniem właścicielce jej pieniędzy.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, w szczególności art. 10 ust. 1 pkt 8 i art. 30e - ISAP.
2. Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, w szczególności przepisy dotyczące nabycia przez najbliższą rodzinę i zgłoszenia SD-Z2 - ISAP.
3. Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych - ISAP.
4. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, w szczególności art. 835, art. 845 i art. 888 - ISAP.
5. Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 1.02.2019 r., nr 0111-KDIB2-2.4014.277.2018.2.SK, dotycząca PCC przy umowie przechowania środków pieniężnych.
6. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9.12.2015 r., VIII SA/Wa 178/15, dotyczący różnicy między przechowaniem a depozytem nieprawidłowym.