Długi za czesne na uczelni: kiedy się przedawniają i jak je sprawdzić?

• 2026-02-21
• Autor: Paulina Olejniczak-Suchodolska

Nie jestem pewien, ale mogę być winny uczelni pieniądze za czesne. Jest to stara sprawa. Jednak przypomniałem sobie o niej, gdy w ręce w domu wpadł mi indeks z nieskończonego roku studiów zaocznych. Po jakim czasie przedawnia się dług wobec uczelni państwowej (w tym przypadku uniwersytet)? Dodam, że nigdy nie otrzymałem z uczelni żadnego pisma w tej sprawie. Jak mogę sprawdzić moja sytuację wobec uniwersytetu? 

Okres przedawnienia czesnego

Przedawnienie długów związanych z opłatami takimi jak czesne za studia zaoczne wobec uczelni państwowych ma miejsce na zasadach określonych w ustawie Kodeks cywilny, wszak nie obowiązuje już art. 160a ustawy z 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, a w ustawie z 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie doczekaliśmy się przepisu regulującego przedawnienie. W okresie obowiązywania ww. ustawy z 2005 r. był to okres 3 lat, bo wówczas art. 160a stanowił, że roszczenia wynikające z umowy zawartej między uczelnią a studentem lub osobą przyjętą na studia przedawniają się z upływem trzech lat, a przepis ten został wprowadzony nowelą z dnia 11 lipca 2014 roku.

Jednak zgodnie z brzmieniem art. 32 ustawy nowelizującej prawo o szkolnictwie wyższym do umów w sprawie odpłatności za studia, zawartych przed nowelizacją ustawy, stosuje się także art. 160a ust. 7. Takie brzmienie przepisów przesądziło w ocenie sądu, iż trzyletni termin przedawnienia roszczeń z umowy stron i wszystkich umów podobnych, dotyczy każdej umowy tego rodzaju, bez względu na fakt, kiedy została ona zawarta. A więc w okresie przed nowelizacją z 2014 r. oraz dalej w okresie od 11 lipca 2014 r. do 1 października 2018 r. (wejście wżycie nowej ustawy z 2018 r.) okres przedawnienia wynosił 3 lata. Od 1 października 2018 r. uznać należy za zasadne stosowanie zasad z art. 11: „Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata”.

Jak Pan widzi, kwestia terminu przedawnienia czesnego wymaga analizy każdego konkretnego przypadku, wszak wszystko zależy od ustalenia daty wymagalności opłaty. Roszczenia wymagalne do zapłaty do 2018 r. co do zasady mają 3-letni termin przedawnienia, zaś te powstałe po 1.10.2018 r. co do zasady zgodnie z zasadami ogólnymi wskazanymi w Kodeksie cywilnym, aczkolwiek i tutaj art. 118 był nowelizowany (z 10 lat ustawodawca przeszedł na 6, ale też wprowadził przepisy przejściowe, przy czym tutaj co do zasady już stosować należy nowe, tj. wyżej zacytowane brzmienie art. 118).

Czy warto sprawdzać możliwe zadłużenie?

Nie ma innej opcji ,by sprawdzić swoją sytuację finansową wobec uczelni, jak wystąpić na piśmie o zestawienie salda. Niestety to może okazać się strzałem w kolano, bo jeśli przedawnienie nie nastąpiło, to Pana pismem może Pan tylko sprowokować uczelnię do wystąpienia z pozwem o zapłatę i przerwania biegu przedawnienia. Zgodnie zaś z art. 124 po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo, a w razie przerwania przedawnienia przez czynność w postępowaniu przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym przedawnienie nie biegnie na nowo, dopóki postępowanie to nie zostanie zakończone.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - Dz.U. 2018 poz. 1668