Mamy 12 503 opinii naszych Klientów
Dwa lata temu rozwiodłem się. Mieszkałem z żoną w mieszkaniu komunalnym, którego jestem głównym najemcą. Była żona nigdy nie była w tym mieszkaniu zameldowana. Teraz przy zamianie mieszkania administracja odmawia, gdyż chce od byłej żony oświadczenia o braku roszczeń do tego mieszkania komunalnego. Czy to możliwe? Jak to wygląda w świetle prawa?
Podstawę prawną niniejszej opinii stanowią przepisy Kodeksu cywilnego zwanego dalej K.c. oraz przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego zwanego dalej K.r.o.
Z treści Pana pytania wynika, że przed dwoma laty rozwiódł się Pan. W trakcie małżeństwa mieszkał Pan z żoną w mieszkaniu komunalnym. Głównym najemcą był Pan. W chwili obecnej chce się Pan zamienić mieszkaniami, jednak gmina odmawia wobec braku oświadczenia byłej żony, że nie rości sobie praw do mieszkania. Zastanawia się Pan, czy jest to możliwe.
Dla potrzeb niniejszej opinii przyjmuję, że umowa najmu została zawarta w trakcie trwania małżeństwa.
O ile popatrzylibyśmy jedynie na przepis art. 281 K.r.o., zgodnie z którym, jeżeli prawo do mieszkania przysługuje jednemu małżonkowi, drugi małżonek jest uprawniony do korzystania z tego mieszkania w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, można byłoby uznać, że prawo do mieszkania ustało wobec byłej żony.
Jednakże taka wykładnia jest wadliwa, albowiem konieczne jest wskazanie na przepis art. 6801 § 1 K.c., zgodne z którym małżonkowie są najemcami lokalu bez względu na istniejące między nimi stosunki majątkowe, jeżeli nawiązanie stosunku najmu lokalu mającego służyć zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych założonej przez nich rodziny nastąpiło w czasie trwania małżeństwa. Jeżeli między małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa albo rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków do wspólności najmu stosuje się odpowiednio przepisy o wspólności ustawowej.
Ustanie wspólności majątkowej w czasie trwania małżeństwa nie powoduje ustania wspólności najmu lokalu mającego służyć zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych rodziny. Sąd, stosując odpowiednio przepisy o ustanowieniu w wyroku rozdzielności majątkowej, może z ważnych powodów na żądanie jednego z małżonków znieść wspólność najmu lokalu.
Wobec powyższego, o ile prawo najmu powstało w trakcie trwania małżeństwa, bez znaczenia jest, czy Pan jest najemcą głównym, czy też nie, co powoduje, że prawo najmu do lokalu komunalnego jest prawem przysługującym Panu i byłej żonie, co wymaga albo podziału majątku, albo zrzeczenia się tego prawa przez byłą żonę.
W 2019 roku pan Krzysztof i pani Anna, będąc małżeństwem, zawarli umowę najmu mieszkania komunalnego w Gdańsku. Umowa została podpisana tylko przez pana Krzysztofa, jednak oboje wspólnie zamieszkali w lokalu i prowadzili tam życie rodzinne. Po rozwodzie w 2022 roku pan Krzysztof pozostał w mieszkaniu, a pani Anna wyprowadziła się i rozpoczęła nowe życie. Kiedy pan Krzysztof chciał zamienić mieszkanie komunalne na mniejsze, administracja zażądała od byłej żony pisemnego oświadczenia o braku roszczeń. Mimo że pani Anna nie figurowała w umowie najmu, jej podpis był niezbędny, ponieważ prawo najmu powstało w trakcie małżeństwa i obejmowało oboje małżonków.
Pani Maria z Warszawy przez wiele lat wynajmowała lokal komunalny wspólnie z mężem, z którym rozwiodła się w 2020 roku. W wyroku rozwodowym nie znalazło się żadne postanowienie dotyczące mieszkania. Choć pani Maria pozostała w lokalu, a jej były mąż wyjechał za granicę i nie interesował się już sytuacją mieszkaniową, nie doszło do formalnego zniesienia wspólności najmu. Gdy pani Maria chciała przeprowadzić zamianę lokalu w ramach programu miejskiego, urząd zażądał zgody byłego męża. Kobieta była zaskoczona, ale dowiedziała się, że dopóki nie ma wyroku sądu lub pisemnego zrzeczenia się najmu, prawo przysługuje nadal obojgu.
Pan Tomasz z Wrocławia rozwiódł się z żoną w 2021 roku, pozostając w mieszkaniu komunalnym, do którego miał tytuł prawny od ponad 10 lat. Choć był jedynym najemcą w umowie, lokal wynajął razem z żoną podczas trwania małżeństwa, a przez lata wspólnie tam mieszkali i wychowywali dzieci. Po rozwodzie chciał przekształcić najem w wykup mieszkania, ale gmina odmówiła podpisania umowy sprzedaży bez zgody byłej żony. Dopiero po złożeniu przez nią pisemnego oświadczenia, że nie rości sobie żadnych praw do lokalu, pan Tomasz mógł sfinalizować sprawę.
Nawet jeśli tylko jeden z małżonków figuruje formalnie jako najemca mieszkania komunalnego, prawo najmu może przysługiwać obojgu, jeśli umowa została zawarta w trakcie trwania małżeństwa i lokal służył wspólnym potrzebom rodziny. Po rozwodzie taka wspólność nie wygasa automatycznie, dlatego przy zamianie, wykupie czy innej czynności prawnej dotyczącej lokalu, konieczne może być uzyskanie zgody byłego małżonka lub przeprowadzenie postępowania sądowego. Warto o tym pamiętać, by uniknąć zaskoczenia i niepotrzebnych komplikacji.
Potrzebujesz pomocy prawnej w sprawie mieszkania komunalnego, rozwodu lub innych kwestii mieszkaniowych? Skorzystaj z naszej porady prawnej online – szybko, bez wychodzenia z domu i w pełni bezpiecznie. Prześlij opis swojej sprawy, a doświadczony prawnik przygotuje dla Ciebie jasną, rzetelną odpowiedź opartą na obowiązujących przepisach. Pomagamy zrozumieć Twoje prawa i znaleźć najlepsze rozwiązanie.
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Dlaczego warto?Numer telefonu pozwoli na kontakt
w przypadku podania nieprawidłowego emaila.
Otrzymasz SMS o wycenie i przygotowaniu
głównej odpowiedzi, a także w przypadku
problemów technicznych. Wiele razy podany
numer pomógł szybciej rozwiązać problem.
Wycenę wyślemy do 1 godziny
* W dni robocze w godzinach od 7 do 20.
* W weekendy i święta do 2 godzin.
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Pracujemy 7 dni w tygodniu
O autorze: Marek Gola
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
