Czy mogę stracić prawo do mieszkania komunalnego po zawarciu małżeństwa?

Jestem głównym najemcą mieszkania komunalnego (umowa na czas nieokreślony). W lokalu zameldowani są moi dorośli synowie. Mój przyszły mąż posiada mieszkanie. Czy po zawarciu związku małżeńskiego mogę stracić prawo do mieszkania komunalnego?

Możliwość utraty prawa do mieszkania komunalnego

Zawarcie związku małżeńskiego z osobą posiadającą tytuł prawny do innego lokalu nie musi stanowić podstawy do wypowiedzenia umowy najmu lokalu komunalnego. Gmina może bowiem wypowiedzieć Pani umowę najmu między innymi, gdy nabędzie Pani prawo do innego mieszkania. Na ogół w uchwałach rad gmin dotyczących przyznawania mieszkań komunalnych przewiduje się możliwość wypowiedzenia umowy najmu najemcy, któremu przysługuje tytuł prawny do innego mieszkania. Warto sprawdzić szczegóły w lokalnej uchwale gminy.

Niemniej w efekcie zawarcia małżeństwa z osobą, która posiada tytuł prawny do innego mieszkania, uzyskuje Pani (jako żona) jedynie „uprawnienie do korzystania z mieszkania, do którego prawo przysługuje drugiemu małżonkowi” – o czym mowa w art. 281 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.io.).

Art. 28¹ K.r.io. „Jeżeli prawo do mieszkania przysługuje jednemu małżonkowi, drugi małżonek jest uprawniony do korzystania z tego mieszkania w celu zaspokojenia potrzeb rodziny. Przepis ten stosuje się odpowiednio do przedmiotów urządzenia domowego”.

Zgodnie zaś z treścią art. 11 ust. 3 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów – wypowiadając umowę najmu, właściciel lokalu, w którym czynsz jest niższy niż 3% wartości odtworzeniowej lokalu w skali roku, może wypowiedzieć stosunek najmu z zachowaniem miesięcznego terminu wypowiedzenia na koniec miesiąca kalendarzowego osobie, której przysługuje tytuł prawny do innego lokalu położonego w tej samej miejscowości, a lokator może używać tego lokalu, jeżeli lokal ten spełnia warunki przewidziane dla lokalu zamiennego.

Uprawnienie do korzystania z mieszkania a prawo do niego

Zgodnie jednak ze stanowiskiem doktryny i orzecznictwa „uprawnienie do korzystania z mieszkania” określone w art. 28¹ K.r.io. nie jest tożsamym pojęciem co „prawo do mieszkania” czy „tytuł prawny do innego lokalu”, który to stan uzasadniałby decyzję gminy odnośnie do wypowiedzenia umowy najmu.

Na podstawie przedstawionej przez Panią sytuacji przysługiwać może Pani (po zawarciu związku małżeńskiego) jedynie uprawnienie do korzystania z mieszkania stanowiącego majątek osobisty męża oparte wyłącznie na przepisie art. 28¹ K.r.io., co nie jest równoznaczne z posiadaniem przez Panią tytułu prawnego do innego lokalu w rozumieniu art. 11 ust. 3 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów. Posiadanie zatem przez Panią takiego uprawnienia nie stanowi podstawy do wypowiedzenia umowy najmu.

Jak wspomniano wyżej, każda gmina ustala na podstawie uchwały rady gminy szczegółowe zasady przyznawania lokali komunalnych stanowiących własność gminy. Warto sprawdzić warunki wypowiadania takich umów.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59

2. Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz.U. 2001 nr 71 poz. 733