Mamy 12 503 opinii naszych Klientów
Jestem jednym z trzech współwłaścicieli działki (droga dojazdowa). Chcemy ustanowić służebność przesyłu z dostawcą energii. Niestety, jeden współwłaściciel nie wyraża zgody i nie chce podpisać dokumentów dla energetyki. Słyszałem, że sądowe ustanowienie służebności trwa około 2,5 roku. Czy istnieje inne rozwiązanie w tej sytuacji?
.jpg)
Analizując problem przedstawiony przez Pana, wskazuję, że jeżeli nie ma dobrowolnej zgody, to niestety pozostaje droga sądowa (tryb nieprocesowy, co wcale nie oznacza, że postępowanie będzie trwało tak długo), albowiem nie mogą Państwo bez pozwolenia właściciela działki – czy to dobrowolnego, czy też sądowego – doprowadzić do ustanowienia służebności przesyła, albowiem zgodnie z art. 3052 ustawy Kodeks cywilny z dnia 23 kwietnia 1964 roku (Dz. U. Nr 16, poz. 93): „Jeżeli właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń, przedsiębiorca może żądać jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem”.
Przed wystąpieniem przez przedsiębiorcę z żądaniem ustanowienia służebności przesyłu na drodze sądowej przedsiębiorca zobowiązany jest do wystąpienia z propozycją (ofertą) zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu. Oferta powinna być skierowana do właściciela nieruchomości oraz zawierać elementy pozwalające na ustalenie treści, przede wszystkim wskazanie zakresu obciążenia, tj. treść proponowanej służebności i określenie urządzeń przesyłowych, które miałyby być nią objęte, oraz wynagrodzenie za jej ustanowienie. Strony mogą prowadzić negocjacje co do warunków ustanowienia służebności. O odmowie można mówić wówczas, gdy właściciel nieruchomości nie przyjął przedstawionej przez przedsiębiorcę oferty lub strony nie doszły do porozumienia w zakresie jej poszczególnych elementów. Uznać więc należy, że roszczenie o ustanowienie służebności przesyłu na drodze sądowej powstaje wraz ze spełnieniem się przesłanki złożenia właścicielowi oferty zawarcia umowy i odmowy zawarcia umowy przez właściciela nieruchomości.
Drugą (obok oferty i odmowy jej przyjęcia) przesłanką niezbędną do ustanowienia służebności przesyłu na drodze sądowej jest konieczność jej ustanowienia dla właściwego korzystania z urządzeń przesyłowych. Uwzględnia się zatem przede wszystkim interes przedsiębiorcy przesyłowego oraz potrzebę możliwie jak najłatwiejszego korzystania z urządzeń. Należy przesłankę konieczności analizować przede wszystkim z punktu widzenia rachunku ekonomicznego. W obecnych czasach są z reguły alternatywne sposoby budowy urządzeń przesyłowych, umożliwiające uniknięcie posadowienia ich na określonych nieruchomościach, jednak rachunek gospodarczy sprawić może, że będą to rozwiązania zbyt kosztowne. Przesłankę konieczności należy rozumieć w ten sposób, że ustanowienie służebności przesyłu wbrew woli właściciela jest rozwiązaniem w pełni uzasadnionym ekonomicznie oraz społecznie. Ocenić należy także interes właściciela nieruchomości, którego prawo ulega ograniczeniu poprzez ustanawianie służebności przesyłu, poprzez takie wytyczanie służebności, aby jak najmniej obciążać jego nieruchomość. Uwzględnić należy możliwość usytuowania na innych nieruchomościach, biorąc pod uwagę charakter tych nieruchomości oraz stopień uciążliwości dla właścicieli.
Linia energetyczna na działce rolnej
Spółka energetyczna planowała modernizację linii średniego napięcia biegnącej przez kilka działek rolnych. Jedna z właścicielek gruntów – pani Maria – odmówiła podpisania umowy, mimo że na jej działce już wcześniej znajdował się słup energetyczny. Nie zgadzała się na formalizację służebności i domagała się jego usunięcia. Przedsiębiorstwo przesyłowe wystąpiło z ofertą określającą zakres służebności i proponowane wynagrodzenie, ale pani Maria nie przyjęła jej. Wobec odmowy i braku alternatywnego, ekonomicznie uzasadnionego przebiegu linii spółka złożyła wniosek do sądu o ustanowienie służebności.
Budowa gazociągu w terenie podmiejskim
Przedsiębiorstwo gazownicze zaplanowało poprowadzenie gazociągu przez tereny podmiejskie jednej z aglomeracji. Jeden z właścicieli, pan Tomasz, który miał działkę budowlaną, nie wyraził zgody na przeprowadzenie rur przez swoją nieruchomość, gdyż uważał, że obniży to jej wartość rynkową. Przedsiębiorca zaoferował mu stosowne wynagrodzenie, dokładnie opisał zakres służebności i przebieg instalacji, ale negocjacje zakończyły się fiaskiem. Z uwagi na brak możliwości poprowadzenia instalacji inną trasą bez znaczących kosztów i opóźnień inwestycji gazownia wystąpiła do sądu. Sąd ustanowił służebność przesyłu za określoną opłatą, uwzględniając interesy obu stron.
Sieć telekomunikacyjna w mieście
Operator telekomunikacyjny planował instalację światłowodu na terenie miejskim, w tym przez prywatną działkę należącą do wspólnoty mieszkaniowej. Wspólnota odmówiła podpisania umowy, gdyż obawiała się problemów z późniejszym dostępem do urządzeń w przypadku awarii. Operator przedstawił ofertę ze szczegółowym opisem lokalizacji i wynagrodzenia, ale po kilku miesiącach rozmów nie osiągnięto porozumienia. Sprawa trafiła do sądu, który po ocenie konieczności i korzyści społecznych przyznał rację przedsiębiorcy i ustanowił służebność.
Artykuł omawia kwestię ustanowienia służebności przesyłu na drodze sądowej, gdy właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy z przedsiębiorcą przesyłowym. Zgodnie z art. 305² Kodeksu cywilnego przedsiębiorca może żądać ustanowienia służebności za wynagrodzeniem, ale dopiero po uprzednim złożeniu właścicielowi oferty zawarcia umowy. Jeśli właściciel nie przyjmie oferty lub strony nie osiągną porozumienia co do jej warunków, przedsiębiorca może wystąpić do sądu z wnioskiem o ustanowienie służebności. Istotne dla powodzenia takiego wniosku jest także wykazanie, że ustanowienie służebności jest konieczne z punktu widzenia ekonomicznego i technicznego. Sąd powinien również wziąć pod uwagę interes właściciela działki i dążyć do minimalizacji uciążliwości wynikających z ustanowienia służebności.
Masz pytania dotyczące ustanowienia służebności przesyłu? Skorzystaj z naszych porad prawnych online! Nasi doświadczeni prawnicy dokładnie przeanalizują Twoją sprawę, objaśnią Ci obowiązujące przepisy i wskażą możliwe rozwiązania. Nie czekaj, skontaktuj się z nami już dziś!
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Dlaczego warto?Numer telefonu pozwoli na kontakt
w przypadku podania nieprawidłowego emaila.
Otrzymasz SMS o wycenie i przygotowaniu
głównej odpowiedzi, a także w przypadku
problemów technicznych. Wiele razy podany
numer pomógł szybciej rozwiązać problem.
Wycenę wyślemy do 1 godziny
* W dni robocze w godzinach od 7 do 20.
* W weekendy i święta do 2 godzin.
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Pracujemy 7 dni w tygodniu
O autorze: Urszula Trojanowska-Woźniak
.jpg)
